Tıp Öğrencilerinde Ekolojik Ayak İzi Farkındalığı: Cinsiyet Farklılıkları ve Davranışsal Bulgular

Creative Commons License

Çalış A. G., ÖZTÜRK K., Çalış H.

Akdeniz Tıp Dergisi, cilt.12, sa.1, ss.1-8, 2026 (TRDizin)

Özet

Amaç Bu araştırmanın amacı, tıp öğrencilerinin ekolojik ayak izi farkındalık düzeylerini belirlemek ve çevresel tutum ile davranışlarının cinsiyet açısından farklılık gösterip göstermediğini incelemektir. Gereç ve Yöntemler Araştırma, belirli bir üniversitede öğrenim gören tıp öğrencileri üzerinde yürütülmüştür. Katılımcılardan ekolojik ayak izi farkındalık ölçeği aracılığıyla veriler toplanmış, toplam puan ortalamaları ve kategori bazında dağılımlar incelenmiştir. Bulgular Katılımcıların toplam puan ortalaması 110.45±12.39 olarak bulunmuştur. Enerji kullanımı ve yasalar kapsamı kategorilerinde en yüksek ortalamalara ulaşılmış, gıda ve su tüketimi alanlarında da bilinçli davranışlar gözlenmiştir. Ancak su tüketimi farkındalığının homojen bir düzeye ulaşmadığı belirlenmiştir. Cinsiyetler arası karşılaştırmalarda genel farklar istatistiksel olarak anlamlı bulunmamış (p > 0.05), fakat enerji kullanımı ve su tüketimi kategorilerinde kadınların puanlarının erkeklere göre daha yüksek olma eğilimi dikkat çekmiştir. Ayrıca iki maddede (temiz enerji tercihi ve geri dönüşüme uygun paket kullanımı) kadınların anlamlı düzeyde daha yüksek puanlar aldığı saptanmıştır. Sonuç Tıp öğrencilerinin çevresel farkındalık düzeyleri umut verici bulunmuştur. Bununla birlikte, su tüketimi ve enerji kullanımında farkındalığın daha homojen bir düzeye taşınması gerekmektedir. Çevresel eğitim programlarının güçlendirilmesi, öğrencilerin sürdürülebilirlik konusundaki bilgi ve davranışlarının desteklenmesi açısından kritik öneme sahiptir.
Objective This study aimed to assess the ecological footprint awareness levels of medical students and to examine whether their environmental attitudes and behaviours differed by gender. Material and Methods The study was conducted with medical students from a single university. Data were collected using the Ecological Footprint Awareness Scale. Mean total scores and category-based distributions were analyzed. Results The mean total score of participants was 110.45 ± 12.39, with scores ranging from 85 to 136. The highest averages were observed in the categories of energy use and legislation, reflecting students’ sensitivity toward renewable energy and compliance with environmental regulations. Conscious behaviours were also noted in food and water consumption, although awareness of water conservation did not reach a fully homogeneous level. Gender comparisons revealed no statistically significant differences (p > 0.05); however, women tended to score higher in energy use and water consumption categories. Moreover, two items-preference for clean energy sources (p = 0.043, d = 0.40) and preference for recyclable packaging (p = 0.038, d = 0.42)-were significantly higher among female participants. These findings suggest that women demonstrate stronger support for energy policies and ethical consumption behaviours. Conclusion Medical students’ environmental awareness levels were found to be promising. Nevertheless, efforts are needed to reduce behavioral differences and achieve more homogeneous awareness, particularly in water consumption and energy use. Strengthening environmental education programs and supporting students’ sustainability-related knowledge and behaviours are critical for fostering environmentally conscious approaches among future health professionals.