Yaşlı Bireylerde Akdeniz Diyetine Uyumun Sağlık Okuryazarlık Düzeyleri, Malnütrisyon Durumu, Diyet ve Yaşam Kalitesiyle İlişkisinin Değerlendirilmesi

Karaçil Ermumcu M. Ş., Seremet Kürklü N., Suna G., Kamarlı Altun H., Ayyıldız F., Güneş Gencer G. Y., ...Daha Fazla

11. Uluslararası Beslenme ve Diyetetik Kongresi, Ankara, Türkiye, 10 - 12 Ekim 2024, sa.68, ss.255-257, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Ankara
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.255-257
  • Akdeniz Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

GİRİŞ / AMAÇ: Bu çalışma yaşlı bireylerin Akdeniz diyetine uyumlarının sağlık okuryazarlık düzeyleri, beslenme durumu, diyet ve yaşam kalitesiyle ilişkisinin incelenmesi amacıyla planlanmıştır.
GEREÇ ve YÖNTEM: Kesitsel tanımlayıcı tipte planlanan bu araştırma, Antalya’da yaşayan, Akdeniz Üniversitesi bünyesinde eğitim veren Tazelenme Üniversitesi ve Antalya Büyükşehir Belediyesi Aktif Yaşlı Merkezi’ne gelen 65 yaş üzeri 457 (erkek:192; kadın:257) birey ile yürütülmüştür. Araştırmanın etik kurul izni Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu’ndan alınmıştır. Çalışmaya katılmayı kabul eden bireylerin sosyodemografik özellikleri (yaş, cinsiyet, eğitim durumu, meslek, sağlık durumları) sorgulanmış ve antropometrik ölçümleri (vücut ağırlığı ve boy uzunluğu) alınmıştır. Yaşlıların Akdeniz Diyetine uyumu (MEDAS), diyet kalitesi Sağlıklı Yeme İndeksi-2020 (SYİ-2020), malnütrisyon durumu Mini Beslenme Değerlendirmesi (MNA) ve Kısa Beslenme Değerlendirme Anketi (SNAQ), yaşam kalitesi ile SF-36 Yaşam Kalitesi ölçeği, sağlık okuryazarlık düzeyleri ise Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (TSOY-32) ile değerlendirilmiştir.
BULGULAR: Çalışmaya katılan bireylerin %42’si erkek ve %58’si kadın olup yaş ortalaması 70.7±5.62 yıldır. Erkeklerin %47.4’ü, kadınların ise %30.2’si üniversite mezunudur. Bireylerin %8.3’ünün Akdeniz diyetine uyum göstermediği, %45.1’inin orta derede %46.6’sının ise yüksek uyum gösterdiği belirlenmiştir. Akdeniz diyetine uyumu olan bireylerin (MEDAS≥7) SYİ-2020 (55.7±13.80) ve MNA (24.2±2.36) skorlarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Hem kadınların (%58.9) hem de erkeklerin (%57.3) yarısından fazlasının diyet kalitesinin geliştirebilir düzeyde ( SYİ-2020toplam: 54.7±14.13) olduğu belirlenmiştir. Yaşlıların
Akdeniz diyetine uyumu ile sağlık okuryazarlığı düzeyleri ve yaşam kaliteleri arasında ilişki bulunamamıştır.
TARTIŞMA / SONUÇ: Yaşlıların Akdeniz diyetine uyumu diyet kalitelerini ve beslenme durumlarını olumlu etkilemektedir. Yaşlı bireylerde Akdeniz diyetine uyumun arttırılması ile beslenme durumlarında iyileşme sağlanabilecektir.
Anahtar Kelimeler: "Akdeniz diyeti", "yaşlı", "malnütrisyon", "diyet kalitesi", "sağlık okuryazarlığı"

INTRODUCTION / OBJECTIVE: This study examined the relationship between adherence to the Mediterranean diet and health literacy levels, malnutrition status, with quality of diet and life in elderly.
MATERIALS and METHODS: This cross-sectional descriptive study was conducted with 457 individuals aged 65 and older (men:192;women:257) attending Antalya Metropolitan Municipality Active Elderly Center and Tazelenme University of Akdeniz University in Antalya. Ethical approval for the study was obtained from the Clinical Research Ethics Committee of Akdeniz University Faculty of Medicine. The sociodemographic characteristics (age,gender,education level,occupation,health status) of the elderly were questioned, and anthropometric measurements (body weight and height) were recorded. The adherence to the Mediterranean Diet (MEDAS) was assessed, diet quality was evaluated using Healthy Eating
Index-2020 (HEI-2020),malnutrition status was determined using Mini Nutritional Assessment (MNA) and Short Nutritional Assessment Questionnaire (SNAQ),quality of life and health literacy levels were assessed using SF-36 Quality of Life Scale and Turkish Health Literacy
Scale (THLS-32) respectively.
RESULTS: Among the elderly, 42% were men, and 58% were women,with a mean age of 70.7±5.62 years. 47.4% of men and 30.2% of women are college graduates.It was determined that 8.3% of elderly did not adhere to the Mediterranean diet, while 45.1% had moderate adherence and 46.6% had high adherence. Elderly adhering to the Mediterranean diet (MEDAS≥7) had higher Healthy Eating Index-2020 (55.7±13.80) and MNA (24.2±2.36) scores (p<0.05). More than half of both women (58.9%) and men (57.3%) of diet quality need to be improved (HEI-2020total:54.7±14.13). There is not relationship between adherence to the Mediterranean diet and health literacy levels and quality of life among the elderly.
DISCUSSION / CONCLUSION: The adherence to the Mediterranean diet of the elderly positively affects their diet quality and nutritional status. Increasing adherence to the Mediterranean diet in elderly may lead to improvements in their nutritional status. 

Keywords: "Mediterranean diet", "elderly", "malnutrition", "diet quality", "health literacy"