Akademik Veri Yönetim Sistemi
14. KEPAN Kongresi, Antalya, Türkiye, 17 - 20 Nisan 2025, sa.127, ss.385-386, (Özet Bildiri)
GİRİŞ / AMAÇ: Bu çalışmada yaşlı bireylerde malnütrisyon ve sarkopeni prevalansının incelenmesi ile fiziksel aktivite durumlarının saptanması amaçlanmıştır.
GEREÇ ve YÖNTEM: Kesitsel tanımlayıcı tipte planlanan bu araştırma, Antalya’da yaşayan, Akdeniz Üniversitesi bünyesinde eğitim veren Tazelenme Üniversitesi ve Antalya Büyükşehir Belediyesi Aktif Yaşlı Merkezi’ne gelen 65 yaş üzeri 457 (erkek:192; kadın:265) birey ile
yürütülmüştür. Araştırmanın etik kurul izni Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu’ndan alınmıştır. Çalışmaya katılmayı kabul eden bireylerin sosyodemografik özellikleri (yaş, cinsiyet, eğitim durumu vb.) sorgulanmış ve antropometrik ölçümleri (vücut ağırlığı, boy uzunluğu, bel çevresi, deri kıvrım kalınlıkları) alınmıştır.
Bireylerin vücut bilişimleri biyoempedans analizi ile değerlendirilmiştir. Yaşlıların malnütrisyon durumu Mini Nutrisyonel Değerlendirme Testi (Mini Nutritional Assessment-MNA), sarkopeni durumları ise Sarkopeni Risk Tarama Aracı (A Simple Questionnaire to Rapidly Diagnose Sarcopenia- SARC-F) ile değerlendirilmiş, el kavrama gücü handgrip ile
ölçülmüştür. Bireylerin fiziksel aktivite düzeylerinin belirlenmesi için ise Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi Kısa form (International Physcial Activity Questionare- IPAQ-SF) kullanılmıştır.
BULGULAR: Çalışmaya katılan bireylerin %42’si erkek ve %58’si kadın olup yaş ortalaması 70,7±5,62 yıldır. Erkeklerin %47,4’ü, kadınların ise %30,2’si üniversite mezunudur. Kadınların beden kütle indeksi ortalaması (sırasıyla 28.4±4,58 kg/m2 ve 27.5±3,96 kg/m2), triceps deri kıvrım kalınlıkları (sırasıyla 21.6±10.35 mm ve 15.1±6.91 mm) ve vücut yağ
yüzdeleri (sırasıyla 37,3±6,31 ve 28.3±6.07) erkeklerden anlamlı olarak daha yüksek; erkeklerin (27.7±6,99 kg) ise el kavrama gücü kadınlardan (16.5±4.46) kg daha yüksek bulunmuştur. Bireylerin fiziksel aktivite durumları değerlendirildiğinde ise düşük fiziksel aktiviteye sahip kadınların (%37,0)oranının erkeklerden (%18,8) daha fazla olduğu
belirlenmiştir. Kadınların malnütrisyon ve sarkopeni riski açısından (sırasıyla %37,7 ve %16,6) erkeklere (sırasıyla %24,5 ve %8,9) göre daha fazla risk altında olduğu belirlenmiştir (p<0.05).
TARTIŞMA / SONUÇ: Sonuç olarak, yaşlı bireylerde malnütrisyon ve sarkopeni riski cinsiyete bağlı farklılıklar göstermektedir. Kadınlarda malnütrisyon ve sarkopeni riski daha fazla bulunmuştur. Bu farkın düşük yağsız vücut kütlesi ve fiziksel aktivite düzeyi ile ilişkili olduğu düşünülmektedir. Bulgular, yaşlı bireylerin beslenme durumlarının değerlendirilmesi ve cinsiyete özgü müdahalelerin planlanmasının önemini vurgulamaktadır.