Kocaeli’de Faaliyet Yürüten Sivil Toplum Kuruluşlarının Kurumsal Kapasitesi ve Örgütlenme Pratikleri

Creative Commons License

Duru G., Kolukırık S.

Şura Akademi Dergisi, sa.12, ss.67-93, 2026 (Hakemli Dergi)

Özet

Bu çalışma, Kocaeli’de faaliyet yürüten sivil toplum kuruluşlarının kurumsal kapasiteleri ve örgütlenme pratikleri üzerine kurgulanmıştır. Bilindiği üzere Kocaeli; güçlü sanayi kimliği, yoğun göç dinamikleri ve hızlı kentleşme süreçlerini yansıtan heterojen ve dinamik bir sivil toplum yapısına sahiptir. Çalışmada kentin sivil toplum potansiyelinin sunduğu güçlü yönler ile karşılaşılan yapısal sorunlar arasındaki ilişki sosyolojik perspektiften analiz edilerek, toplumsal karar alma mekanizmalarına katılım ve kamu-sivil toplum entegrasyonuna dair somut veriler ortaya konmaktadır. Habermas’ın kamusal alan kuramı, Gramsci’nin hegemonya kavramı, Putnam’ın sosyal sermaye yaklaşımı ve Beck’in risk toplumu kuramı teorik referans noktalarını oluşturmaktadır. Bu kuramsal zemin üzerine inşa edilen çalışmada karma yöntem tercih edilmiş; anket, mülakat ve gözlem teknikleri birlikte kullanılmıştır. Veri toplama sürecinin nicel aşamasında; 47 soruluk kapalı uçlu soru, 6 soruluk katılım düzeyi ölçeği ve sorun-öneri geliştirme odaklı açık uçlu sorular içeren yarı yapılandırılmış anket formu kullanılmıştır. Toplanan nicel verilerin dağılımını ve betimsel özelliklerini belirlemek gayesiyle SPSS 26 programı kullanılarak frekans, yüzde ve aritmetik ortalama değerlerine dayalı temel istatistiksel analizler yapılmıştır. Nitel aşamada ise 11 farklı tematik başlık altında yapılan derinlemesine mülakatlarla, nicel bulguların bağlamsal derinliği artırılmış, yorumlanmış ve verilerin bütüncül bir perspektifle analizi yapılmıştır. Araştırmanın sonuçları bağlamında Kocaeli’de faaliyet yürüten sivil toplum kuruluşlarının niceliksel görünümüne karşın niteliksel açıdan kırılgan bir yapı sergilediği, finansal sürdürülebilirlik ve toplumsal güven ağlarındaki zayıflıkların ise söz konusu kuruluşların işlevsel hareket kapasitelerini önemli ölçüde sınırlandırdığı bulgulanmıştır.