Akademik Veri Yönetim Sistemi
48.Şehircilik Kolokyumu, Antalya, Türkiye, 7 - 09 Kasım 2025, ss.544-574, (Tam Metin Bildiri)
Küreselleşen dünyada şehirler pek çok etken sebebiyle toplumsal, ekonomik
ve fiziksel koşulların artan karmaşıklığı ile ortaya çıkan sorunlarının
yarattığı yeni zorluklarla her geçen gün karşı karşıya kalırken, şehircilik
eğitimi politik, idari ve akademik ortamlarda sıklıkla tartışma konusu
olmayı sürdürmektedir. Şehirsel ve kırsal arazi kıtlığı, nüfusun mekânsal
dağılımı ve yoğunluk, küresel iklim değişikliğinin yarattığı sorunlar, sınırlı
ve tükenen doğal kaynaklar, mekânsal planlama disiplini ve eğitiminden
beklenenleri oldukça önemli kılmaktadır. Sürdürülebilirlik çözümleri
çerçevesinde plancıların yeni planlama modellerini tasarlamaları ve
uygulamaları, bu anlamda bağımsız olmaları, çağdaş şehircilik eğitiminin
de temelde sürdürülebilir kalkınma yaklaşımına dayanan, yerel ve küresel
gündemlerin harmanlandığı içerikte kavramsallaşması ve tasarlanması
gereklidir. Güncel tartışmalar paralelinde, bu çalışma Türkiye’deki şehircilik
eğitimini, mevcut planlama yaklaşım ve uygulamaları ile ilişkili olarak
değerlendirmeyi amaçlamakta, şehircilik eğitiminin Dünya ve Türkiye’deki
gelişim süreçleri, yeni eğilimler karşısında Türkiye’deki müdahale
biçimlerini tartışmaya açmayı hedeflemektedir. Türkiye’de planlama eğitim
ve uygulama süreçlerinde, yenilikçi ve teknolojik yöntem uygulamaları,
kısa vadeli atölye çalışmaları, ortaklıklar, arttırılmış gerçeklikle üretilen
pratikler, iş birlikçi uygulama örnekleri, katılımcı planlama yaklaşımını
benimseyen çalışma ve uygulama örnekleri söz konusudur. Bu örneklerin,
değişen şehirsel gelişim ve ilişkili planlama yaklaşımlarına yönelik uyumu
bu çalışma kapsamında tartışılmakta ve değerlendirilmektedir. Pek çok
ilişkili araştırma, kavramsal çalışma ve örneklerin incelemesinin yanı sıra,
bu değerlendirmelere İSTKA tarafından desteklenmiş olan ‘Taşkışla Design
LAB’ projesi kapsamında gerçekleştirilen atölye çalışmasının sonuçları
da ışık tutmaktadır. Bu çalışma, disiplinlerarası ve işbirlikçi yöntemlerle
geliştirilecek bütüncül yaklaşımlarla pek çok uygulama sorununun
çözülebileceği ve şehircilik eğitiminin kısa vadede güncellenebileceğine
yönelik sonuçları bakımından önemlidir.
Anahtar Kelimeler: Şehircilik eğitimi, işbirlikçi ve disiplinlerarası
planlama, serbest planlama atölyeleri.