Tükenmişlik Ölçme Aracının Çok Kısa Formunun Uyarlaması (BAT4): Geçerlilik, Güvenilirlik, Ölçüm Değişmezliği ve İlişki Analizi
Journal of Yasar University, cilt.21, sa.Special Issue of 24th International Business Congress, ss.145-163, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 21 Sayı: Special Issue of 24th International Business Congress
- Basım Tarihi: 2026
- Dergi Adı: Journal of Yasar University
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.145-163
- Akdeniz Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu araştırmanın amacı, Hadžibajramović, Schaufeli, ve De Witte (2024) tarafından çok kısa versiyonu yayımlanan Tükenmişlik Ölçme Aracı’nın (Burnout Assessment Tool-BAT) Türkçe uyarlamasını literatüre sunmak üzere geçerlilik, güvenilirlik, ölçüm değişmezliği ve ilişki analizi yapmaktır. Böylece ülkemizde yürütülecek tükenmişlik araştırmalarında güvenle kullanılabilecek bir ölçüm aracı sağlamak sureti ile literatüre ve uygulamaya katkı sağlamak hedeflenmektedir. Bu doğrultuda ölçeğin güvenirliği ve geçerliliğini test etmek için üç farklı çalışma tasarlanmıştır. Birincisi dilsel eşdeğerlik, ikincisi açıklayıcı faktör analizi, üçüncüsü ise doğrulayıcı faktör analizi ve nedensel ilişki çalışmasıdır. Bu çalışmalar, tükenmişlik ölçeğinin çok kısa formunun dilsel eşdeğerlik, güvenirlik, geçerlilik, ölçüm değişmezliği ve yordama gücüne sahip olduğunu ortaya koymuştur. Açıklayıcı faktör analizi ölçek maddelerinin genel bir tükenmişlik faktörü altında toplandığını gösterirken, doğrulayıcı faktör analizi ölçeğin yapı ve ayrışım geçerliliğine sahip olduğunu göstermiştir. Ölçüm değişmezliği ise ölçeğin kadın ve erkek alt gruplar için katı ölçüm değişmezliğine sahip olduğunu ortaya koymuştur. Son olarak korelasyon ve regresyon analizleri tükenmişlik ile stres arasında öngörülen pozitif ilişkiyi doğrular niteliktedir. Sonuç olarak dört maddeden oluşan Tükenmişlik Ölçme Aracı Çok Kısa Formu Türkçe uyarlamasının geçerli ve güvenilir bir şekilde erkek ve kadın katılımcılar için değişmez bir şekilde ölçüm yaptığı doğrulanmıştır.
The aim of this study is to present the Turkish adaptation of the Burnout Assessment Tool–Ultra Short Form (BAT), originally developed by Hadžibajramović, Schaufeli, and De Witte (2024), by conducting validity, reliability, measurement invariance, and correlational analyses. In doing so, the study seeks to contribute to the literature and practice by providing a psychometrically sound instrument that can be reliably used in burnout research conducted in Türkiye. To assess the reliability and validity of the scale, three separate studies were designed: the first focused on linguistic equivalence, the second on exploratory factor analysis, and the third on confirmatory factor analysis combined with predictive analysis. These studies demonstrated that the very short form of the burnout scale possesses linguistic equivalence, reliability, validity, measurement invariance, and predictive power. While the exploratory factor analysis indicated that the items load onto a single, general burnout factor, the confirmatory factor analysis supported its construct and discriminant validity. The measurement invariance analysis revealed that the scale demonstrates strict measurement invariance across male and female subgroups. Finally, the correlation and regression analyses confirmed the theoretically expected positive relationship between burnout and stress. In conclusion, the findings support that the four-item Turkish version of the Burnout Assessment Tool–Ultra Short Form is a valid, reliable, and invariant measure across gender groups.