Akademik Veri Yönetim Sistemi
9. Bitki Koruma Kongresi, Ankara, Türkiye, 3 - 05 Eylül 2025, ss.145-146, (Özet Bildiri)
Frankliniella occidentalis (Pergande) (Thysanoptera: Thripidae), hem doğrudan beslenerek hem de TSWV gibi tehlikeli virüsleri naklederek çok sayıda tarımsal üründe büyük ekonomik kayıplara yol açan dünya genelinde yaygın önemli bir zararlıdır. Çoğu aktif maddeye karşı dirençli popülasyonlarının yaygın durumda olması, kimyasal mücadelenin etkisini sınırlamaktadır. 2022 yılında tamamlanan bu araştırmada, Antalya’dan alınan ve spinosada dirençli olan F. occidentalis popülasyonuna karşı farklı etki mekanizmlerine sahip ilaçların ne düzeyde etki gösterebildiği ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Bu kapsamda F. occidentalis’in spinosada duyarlı ve dirençli popülasyonları üzerinde, acrinathrin+abamectin, formetanate-hydrochloride ve entomopatojen Beauveria bassiana-ATCC-74040-ırkı için LC değerleri ve direnç oranları belirlenmiştir. Frankliniella occidentalis popülasyonları, plastik kaplar içine bırakılan taze fasulye meyvelerinde üretilmiştir ve 24±2°C sıcaklık, 16:8 saat (aydınlık: karanlık) gün uzunluğu, 65±5 oransal nemdeki iklim odasında muhafaza edilmiştir. Spinosad, acrinathrin+abamectin ve formetanate-hydrochloride ile düzenlenen LC belirleme testlerinde yaprak daldırma metodu uygulanmıştır ve ergin dişi thripsler bu ilaçların kalıntılarına maruz bırakılmıştır. Entomopatojen B. bassiana-ATCC-74040-ırkı ile LC testlerinde ise thripsler, bu entomopatojenin topikal+kalıntı etkisine maruz bırakılmıştır. Spinosada-dirençli F. occidentalis popülasyonu bu aktife karşı 197 kat dirençli bulunmuştur. Spinosada-dirençli ve duyarlı popülasyonların LC50 verileri sırasıyla 121.8 ve 0.6 mg (aktif madde) /L’dir. Spinosad tavsiye dozunda, duyarlı popülasyonun tamamını öldürürken Spinosada-dirençli popülasyonda sadece %47’lik bir ölüm meydana getirebilmiştir. Acrinathrin+abamectin ile Spinosada-dirençli ve duyarlı popülasyonlar üzerinde elde edilen LC50 verileri sırasıyla 4.9 ve 0.5 mg /L’dir. Spinosada-dirençli popülasyon, acrinathrin+abamectin’e 9.4-kat direnç göstermiştir. Acrinathrin+abamectin tavsiye dozunda, duyarlı popülasyonun tümünü öldürmüş, fakat spinosada-dirençli popülasyonun %81’lik kısmını öldürmüştür. Formetanate-hydrochloride ile spinosada-dirençli ve duyarlı popülasyonlar için LC50 verileri sırasıyla 27.7 ve 3.8 mg/L’dir. Spinosada-dirençli popülasyon, formetanate-hydrochloride’e 7.4-kat dirençli bulunmuştur. Formetanate-hydrochloride tavsiye dozunda duyarlı popülasyonun tümünü öldürebilirken spinosada-dirençli popülasyonda %88’lik bir ölüme yol açmıştır. Spinosada-dirençli ve duyarlı popülasyonlar üzerinde B. bassiana-ATCC-74040-ırkı için tespit edilen LC50 değerleri, sırasıyla 4.4 x 108 ve 4.8 x 107 spor /ml’dir. Spinosada-dirençli popülasyon, B. bassiana-ATCC-74040-ırkına karşı 9.2-kat dirençlidir. B. bassiana-ATCC 74040-ırkı, tavsiye dozunda, duyarlı popülasyonda %67 oranında, spinosada-dirençli popülasyonda ise %49 oranında ölüm meydana getirmiştir. Anahtar sözcükler: Acrinathrin+Abamectin, Beauveria bassiana-ATCC-74040, Formetanate-hydrochloride, Frankliniella occidentalis, Spinosad-direnci
Frankliniella occidentalis (Pergande) (Thysanoptera: Thripidae), is worldwide major pest, causing major economic losses to numerous agricultural crops both by direct feeding and by transmitting dangerous viruses such as TSWV. The widespread presence of populations resistant to most active substances limits the effectiveness of chemical control. In this study, completed in 2022, the effect levels of active substances with different mechanisms against the spinosad-resistance F. occidentalis Antalya-population was investigated. In this context, LC and resistance ratios were determined for acrinathrin+abamectin, formetanate-hydrochloride and entomopathogen Beauveria bassiana-ATCC-74040-strain on spinosad-susceptible and -resistant populations. All populations were rearing in green bean pods placed in plastic boxes and kept in a climate 145 chamber at 24±2°C, 16:8 h (light:dark) day length, 65±5 RH. In the LC determination tests conducted with spinosad, acrinathrin+abamectin and formetanate- hydrochloride, the leaf dipping method was applied and adult female thrips were exposed to the residues of these actives. In LC tests with the B. bassiana-ATCC-74040 strain, thrips were exposed to the topical+residual effect of this entomopathogen. The spinosad-resistant F. occidentalis population was approximately 197-fold resistant to this active. The LC50 of spinosad-resistant and -susceptible populations were 121.8 and 0.6 mg (active substance)/L, respectively. At the recommended dose, Spinosad killed the all susceptible population but only 47% of the spinosad-resistant population. LC50 obtained with acrinathrin+abamectin on spinosad-resistant and -susceptible populations were 4.9 and 0.5 mg/L, respectively. The Spinosad-resistant population showed 9.4-fold resistance to acrinathrin+abamectin. Acrinathrin+abamectin at the recommended dose killed all of the susceptible population but 81% of the spinosad-resistant population. The LC50 for spinosad-resistant and -susceptible populations with formetanate hydrochloride were 27.7 and 3.8 mg/L, respectively. The spinosad-resistant population was found to be 7.4-fold resistant to formetanate-hydrochloride. Formetanate-hydrochloride at the recommended dose could kill the all susceptible population, while it caused 88% mortality in the spinosad-resistant population. The LC50 for B. bassiana-ATCC-74040-strain on spinosad-resistant and -susceptible populations were 4.4x108 ve 4.8x107 spores/ml, respectively. The spinosad-resistant population was 9.2-fold resistant to B. bassiana-ATCC-74040 strain. B. bassiana-ATCC-74040-strain caused 67% mortality in the susceptible population and 49% mortality in the spinosad-resistant population at the recommended dose. Keywords: Acrinathrin+Abamectin, Beauveria bassiana-ATCC-74040, Formetanate-hydrochloride, Frankliniella occidentalis, Spinosad-resistance