Velayet Rejimi Kapsamında Çocuk Mallarının Korunması Sorunu: Türk Medeni Kanunu ve Yargıtay İçtihatları Üzerine Bir İnceleme

Sert Sütçü S., Süer Ş.

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ DERGİSİ, cilt.16, sa.1, ss.447-481, 2026 (TRDizin)

Özet

Türk Medeni Kanunu, velayet hakkına sahip olan ebeveynlere, velayetin birlikte ya da tek başına kullanıldığı durumlarda, çocuğun malvarlığını yönetme ve bu malvarlığından yararlanma yetkisi tanımaktadır. Bu yetki, çocuğun bakım ve eğitiminin sağlanması amacıyla ebeveynlere tanınmış olup, kural olarak çocuğun üstün yararı doğrultusunda kullanılmalıdır. Nitekim yargısal içtihatlarda da bu yetkinin kapsamı geniş yorumlanmakta; ebeveynlerin, çocuğa ait taşınır ve taşınmaz mallar üzerinde çoğu durumda hâkim iznine ihtiyaç duymaksızın tasarrufta bulunabilecekleri kabul edilmektedir. Bununla birlikte, söz konusu geniş yetki alanı, uygulamada çeşitli sorunları da beraberinde getirmektedir. Özellikle, velayet hakkının her zaman çocuğun üstün yararı gözetilerek kullanılmadığı; bazı durumlarda ebeveynlerin çocuk mallarını kendi kişisel ihtiyaçları doğrultusunda kullandıkları görülmektedir. Bu tür kötüye kullanımların çoğu zaman ancak malvarlığında ciddi eksilmeler meydana geldikten sonra fark edilmesi, mevcut sistemin denetim mekanizmalarının sınırlılığını ortaya koymaktadır. Ayrıca, çocuğun ekonomik menfaatlerinin korunmasına yönelik önleyici tedbirlerin yetersizliği, ortaya çıkan zararların telafisini güçleştirmekte ve kimi durumlarda imkânsız hâle getirmektedir. Mevcut hukuki sistemin ebeveynlere tanıdığı geniş tasarruf yetkisi ile çocuğun malvarlığının etkin biçimde korunması gerekliliği arasında bir denge kurulup kurulamadığı tartışmaya açıktır. Özellikle, hâkim denetiminin kapsamı, önleyici koruma mekanizmalarının varlığı ve ebeveynlerin hesap verme yükümlülüklerinin sınırları gibi hususlar, bu dengenin sağlanmasında belirleyici rol oynamaktadır. Bu çalışmada, Türk hukukunda benimsenen sistemin çocuk mallarını koruma bakımından yeterliliği eleştirel bir perspektifle incelenecektir. Bu kapsamda, mevcut düzenlemelerin güçlü ve zayıf yönleri ortaya konulacak ve çocuk malvarlığının daha etkin korunmasına yönelik olası çözüm önerileri tartışılacaktır.

The Turkish Civil Code grants parents who hold parental custody the authority to manage and benefit from the child’s property, whether custody is exercised jointly or by one parent alone. This authority is conferred in order to ensure the child’s care and education and, as a rule, must be exercised in accordance with the best interests of the child. Indeed, judicial precedents interpret the scope of this authority broadly, recognizing that parents may, in most cases, dispose of the child’s movable and immovable property without the need for prior judicial authorization. However, this broad scope of authority gives rise to various practical concerns. In particular, it is observed that parental custody is not always exercised in line with the child’s best interests; in some cases, parents use the child’s assets for their own personal needs. Such misuse is often detected only after significant depletion of the child’s property has occurred, revealing the limitations of existing supervisory mechanisms. Moreover, the lack of effective preventive measures aimed at protecting the child’s economic interests makes it difficult-and in some instances impossible-to remedy the resulting harm. In this context, it remains open to debate whether a proper balance has been achieved between the broad powers granted to parents and the necessity of effectively safeguarding the child’s property. Issues such as the scope of judicial oversight, the availability of preventive protective measures, and the extent of parents’ duty to account play a decisive role in maintaining this balance. This study critically examines the adequacy of the system adopted under Turkish law in terms of protecting children’s property. Within this framework, the strengths and weaknesses of the current legal regime will be identified, and possible solutions for ensuring more effective protection of children’s assets will be discussed.