INTERNATIONAL JOURNAL OF TURKISH LITERATURE CULTURE EDUCATION, cilt.15, sa.1, ss.114-125, 2026 (TRDizin)
Bu çalışmada Türk ve Fars edebiyatları hakkında 19. yüzyıl İrlanda’sında
James Clarence Mangan (1803-1849) tarafından yazılan ve yayımlanan bir
fikir yazısı ele alınmaktadır. Çalışmada, yazar hakkında bilgi verilmekte ve
akabinde yazının içeriği sunulmaktadır. Türk-Osmanlı edebiyatının ve
özellikle de şiirinin olası kaynakları üzerinde durulan yazıda, Mangan’ın
Polonya ve Macar halklarından farklı olarak Türk halkının engin bir söz ve
şarkı okuma kültürleri olduğundan bahsedilmekte, böylesi bir edebiyatın
dilinin kapalı bir yazıma sahip olmasından hareketle Batılı okuyucunun
kolayca anlayabileceği bir şiir yapısı olmadığı özellikle şair Baki örneği
üzerinden örneklendirilmektedir. Mangan’ın Türk ve Fars edebiyatlarına
bakışının oryantalistlerden farklı olduğu ve Doğu’nun 19. yüzyıl
İrlanda’sındaki ve dolayısıyla da Batı’daki alımlanışının olumlu özellikler
taşıdığı görülmektedir.