“BU BENİM ÖZ, BENİM ANA TOPRAĞIM”: JAMES CLARENCE MANGAN’IN TÜRK VE FARS EDEBİYATLARINI 19. YÜZYIL İRLANDA’SINA SUNUMU
INTERNATIONAL JOURNAL OF TURKISH LITERATURE CULTURE EDUCATION, cilt.15, sa.1, ss.114-125, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 15 Sayı: 1
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.7884/teke.1751373
- Dergi Adı: INTERNATIONAL JOURNAL OF TURKISH LITERATURE CULTURE EDUCATION
- Derginin Tarandığı İndeksler: MLA - Modern Language Association Database, TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.114-125
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Akdeniz Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu çalışmada Türk ve Fars edebiyatları hakkında 19. yüzyıl İrlanda’sında
James Clarence Mangan (1803-1849) tarafından yazılan ve yayımlanan bir
fikir yazısı ele alınmaktadır. Çalışmada, yazar hakkında bilgi verilmekte ve
akabinde yazının içeriği sunulmaktadır. Türk-Osmanlı edebiyatının ve
özellikle de şiirinin olası kaynakları üzerinde durulan yazıda, Mangan’ın
Polonya ve Macar halklarından farklı olarak Türk halkının engin bir söz ve
şarkı okuma kültürleri olduğundan bahsedilmekte, böylesi bir edebiyatın
dilinin kapalı bir yazıma sahip olmasından hareketle Batılı okuyucunun
kolayca anlayabileceği bir şiir yapısı olmadığı özellikle şair Baki örneği
üzerinden örneklendirilmektedir. Mangan’ın Türk ve Fars edebiyatlarına
bakışının oryantalistlerden farklı olduğu ve Doğu’nun 19. yüzyıl
İrlanda’sındaki ve dolayısıyla da Batı’daki alımlanışının olumlu özellikler
taşıdığı görülmektedir.