1982 Anayasasının Kurduğu Yürütme Sistemi ve Getirdiği Tartışmalar


şeker s.

Antalya Bilim Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, sa.27, ss.87-106, 2026 (TRDizin)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: Sayı: 27
  • Basım Tarihi: 2026
  • Dergi Adı: Antalya Bilim Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi
  • Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Sayfa Sayıları: ss.87-106
  • Akdeniz Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Osmanlı dönemin sonunda başlayan demokratikleşme ve anayasal sisteme geçme arayışları Türkiye devletinin kurulması ile anayasal sistem konusunda yeni bir safhaya geçilmiştir. 1921 Teşkilatı Esasiye ve 1924 yılında kabul edilen Anayasa ile yürütme sisteminin yetki ve sınırları belirlenmiştir. Fakat yürütmeye yönelik tartışma ve eleştiriler hiçbir zaman bitmemiştir. Tartışmaların ana konusunu yürütmeye tanınan olağanüstü yetkiler oluşturmuştur. 1961 Anayasası ile yeni bir döneme girilmiş yasamayı önceleyen ve yargıyı bağımsız hale getirmeyi amaçlayan girişimler 1980 darbesi ile akamete uğramıştır. 1982 Anayasası da yürütmeye geniş yetkiler vermesine karşın tartışmayı bitirmemiş, cumhurbaşkanı ile başbakan ve bakanlar kurulu arasındaki yetki tartışması 2017 referandumuna kadar süre gelmiştir. Bu tartışmalarda yürütme yetkisini kullanan erkler yetkinin kısıtlı olmasından yakınırken, yürütme yetkisine muhatap olan kitleler de yetkinin sınırsızlığı konusunu işlemiştir. Bu makalede 1982 Anayasasının kurduğu yürütme sistemi ile bu sisteme yönelik yapılan eleştiriler konusu ele alınmıştır.