Kentsel Yeşil Alanların NDVI ile Belirlenmesi: Manavgat Kent Merkezi Örneğinde Yeterliliklerinin Değerlendirilmesi

Kahraman E., Karakuş N.

JOURNAL OF ANATOLIAN ENVIRONMENTAL AND ANIMAL SCIENCES, cilt.2026, sa.1, ss.1-13, 2026 (TRDizin)

Özet

 Kentsel yeşil alanlar, kentlerin ekolojik sürdürülebilirliği ve kentsel yaşam kalitesinin artırılması açısından önemli işlevler üstlenmektedir. Ancak hızlı kentleşme, nüfus artışı ve yoğun yapılaşma süreçleri, kentlerde yeşil alanların azalmasına ve mekânsal olarak dengesiz dağılım göstermesine neden olmaktadır. Bu bağlamda, kentsel yeşil alanların güncel ve doğru yöntemlerle belirlenmesi ile yeterlilik düzeylerinin değerlendirilmesi sürdürülebilir kent planlaması açısından önem taşımaktadır. Bu çalışmada, Antalya ili Manavgat kent merkezindeki kentsel yeşil alanların uzaktan algılama tabanlı NDVI (Normalized Difference Vegetation Index) yöntemi kullanılarak belirlenmesi ve mahalle ölçeğinde kişi başına düşen yeşil alan yeterliliklerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada, 24 Haziran 2025 tarihli Sentinel-2 uydu görüntüsü kullanılarak NDVI hesaplanmıştır. NDVI verisine dayalı eşikleme yaklaşımı ile kentsel yeşil alan haritası oluşturulmuştur. Elde edilen verilere mahalle nüfus bilgileri entegre edilerek kişi başına düşen yeşil alan miktarları hesaplanmıştır. Bulgular, yeşil alanların büyük çoğunluğunun kentin güney ve doğusunda yer alan perifer mahallelerde dağılım gösterdiğini ortaya koymuştur. Bunun yanı sıra, yeşil alanların kent merkezindeki ormanlık alanda ve Manavgat Nehri’nin oluşturduğu riparyan koridorda da yoğunlaştığı tespit edilmiştir. Kentsel yerleşim dokusunun yoğun olduğu merkez mahallelerde ise yeşil alanların oldukça parçalı ve sınırlı olduğu tespit edilmiştir. Kişi başına düşen yeşil alan analizleri, mahalleler arasında mekânsal eşitsizlikler bulunduğunu ortaya koymuştur. Özellikle nüfus yoğunluğu yüksek mahallelerde kişi başına düşen yeşil alan miktarının 1 m²/kişi değerinin altında olduğu belirlenmiştir. Kent merkezinde kişi başına düşen ortalama yeşil alan miktarının ise 1,16 m²/kişi olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak, Manavgat kent merkezinde yeşil alanların hem nicelik hem de mekânsal dağılım açısından yetersiz olduğu tespit edilmiştir.

Urban green spaces perform important functions in terms of ecological sustainability and the improvement of urban quality of life. However, rapid urbanization, population growth, and intensive urban development processes lead to the reduction of green spaces and their spatially uneven distribution within cities. In this context, identifying urban green spaces using up-to-date and accurate methods and assessing their adequacy is important for sustainable urban planning. This study aims to identify urban green spaces in the Manavgat city center of Antalya Province through the use of the remote sensing–based Normalized Difference Vegetation Index (NDVI) method and to evaluate the adequacy of per capita green space at the neighborhood scale. In the study, NDVI was calculated using a Sentinel-2 image dated June 24, 2025. An urban green space map was generated through a thresholding approach based on NDVI data. By integrating neighborhood population data with the obtained results, per capita green space values were calculated. The findings revealed that the majority of green spaces are distributed within peripheral neighborhoods located in the southern and eastern parts of the city. In addition, green spaces were found to be concentrated within the forested area in the city center and along the riparian corridor formed by the Manavgat River. In contrast, in the central neighborhoods characterized by dense urban settlement patterns, green spaces were determined to be highly fragmented and limited. Per capita green space analyses demonstrated the existence of spatial inequalities among neighborhoods. In particular, the amount of green space per capita was found to be below 1 m²/person in neighborhoods with high population density. The average amount of green space per capita in the city center was determined as 1.16 m²/person. In conclusion, it has been found that green spaces in the city center of Manavgat are insufficient in terms of both quantity and spatial distribution.