Arkeoturizm Üzerine Bütüncül Bir Literatür Taraması
Kent akademisi (Online), cilt.19, sa.6, ss.1-25, 2026 (Hakemli Dergi)
- Yayın Türü: Makale / Derleme
- Cilt numarası: 19 Sayı: 6
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.35674/kent.1895577
- Dergi Adı: Kent akademisi (Online)
- Derginin Tarandığı İndeksler: Academic Search Ultimate (EBSCO), Art Index, Central & Eastern European Academic Source (CEEAS)
- Sayfa Sayıları: ss.1-25
- Akdeniz Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu çalışmanın amacı, arkeoturizm ile ilgili literatüre dair derinlemesine bilgi edinerek bu bilgiler doğrultusunda, literatüre bütüncül bir yaklaşımla değerlendirme sunmaktır. Bu amaçla, arkeoturizme ilişkin çalışmalar, hibrit sistematik analiz yöntemi ile ele alınmış ve incelenmiştir. PRISMA protokolü kullanılarak arkeoturizmle ilgili literatürde yer alan toplam 62 çalışma, TCM (Teori-Bağlam-Yöntem) ve ADO (Öncüller-Kararlar-Sonuçlar) çerçeveleri kullanılarak çalışmaların kuramları, bağlamları ve metodolojileri gibi teknik ve bilimsel yönleri değerlendirilmiş ve çalışmaların bulguları ve bunların birbirleriyle ilişkileri araştırılmıştır. Özetle elde edilen bulgular neticesinde arkeoturizmin farklı disiplinler (arkeoloji, turizm ve kültürel miras gibi) tarafından farklı yönleriyle ele alındığını, gelişmekte olan bölgelerde de sosyoekonomik bir kalkınma aracı olarak değerlendirildiğini göstermiştir. Sonuç olarak, incelenen çalışmalar arkeolojik turizmin sürdürülebilir kalkınmaya katkıda bulunan ekonomik, kültürel ve sosyal boyutları olan bütüncül bir yaklaşım olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte, etkili olabilmesi için güçlü yönetim politikaları, finansman, paydaş iş birliği, yerel katılım, altyapı ve teknolojik destek ile ziyaretçi deneyimini geliştiren planlı uygulamalar gerektirmektedir.
This study aims to gain in-depth knowledge of the literature on archaeotourism and to provide a holistic evaluation of the literature based on this information. For this purpose, studies related to archaeotourism were examined using a hybrid systematic analysis method. A total of 62 studies on archaeotourism were analyzed using the PRISMA protocol, and the technical and scientific aspects of the studies, such as their theories, contexts, and methodologies, were evaluated using the TCM (Theory-Context-Method) and ADO (Antecedents-Decisions-Outcomes) frameworks. Additionally, the findings of the studies and their relationships with each other were investigated. In summary, the findings revealed that archaeotourism is addressed from different perspectives by various disciplines (such as archaeology, tourism, and cultural heritage) and is also considered a socio-economic development tool in developing regions. The studies examined indicate that archaeotourism is a holistic approach with economic, cultural, and social dimensions that contribute to sustainable development. However, to be effective, it requires strong management policies, funding, stakeholder collaboration, local participation, infrastructure, and technological support, and planned implementations that enhance the visitor experience.