THE SOCIAL DILEMMA AFİŞİNİN GENÇ İZLEYİCİLER TARAFINDAN ALIMLANMASI

Creative Commons License

Yeşilyurt A.

DIJITALLEŞME VE YAPAY ZEKÂ: KÜLTÜREL VE TOPLUMSAL YANSIMALAR-II, Prof. Dr. Esra Cizmeci Ümit,Dr. Öğr. Üyesi Banu Ezber Sayar, Editör, Eğitim Kitabevi, Konya, ss.139-158, 2026

  • Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Araştırma Kitabı
  • Basım Tarihi: 2026
  • Yayınevi: Eğitim Kitabevi
  • Basıldığı Şehir: Konya
  • Sayfa Sayıları: ss.139-158
  • Editörler: Prof. Dr. Esra Cizmeci Ümit,Dr. Öğr. Üyesi Banu Ezber Sayar, Editör
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
  • Akdeniz Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

SONUÇ

Bu çalışma, film afişlerinin yalnızca tanıtım materyalleri değil, ana metinle karşılaşma öncesinde izleyicinin anlam, duygu ve beklenti üretimini harekete geçiren aktif paratekstler olduğunu The Social Dilemma örneği üzerinden ortaya koymaktadır. Bulgular, afişteki kırmızı renk, ipler, telefon, karakterin bedensel konumu ve renk karşıtlıklarının katılımcılar tarafından tehlike, kaos, bağımlılık, kontrol, kısıtlanma ve çıkışsızlık ekseninde okunduğunu göstermiştir. Bu yönüyle izleyici alımlaması, Liang ve Lim’in (2024) sosyal göstergebilimsel çözümlemesinde belirlediği savunmasızlık, manipülasyon ve kontrol söylemiyle önemli ölçüde örtüşmektedir.

Bununla birlikte çalışma, göstergebilimsel olarak saptanan anlam ile izleyici tarafından üretilen anlamın bütünüyle özdeş olmadığını göstermektedir. Katılımcılar görsel kodları yalnızca çözümlememiş; onları kendi dijital deneyimleriyle ilişkilendirmiş, tek bir durağan görüntüden neden-sonuç ilişkilerine dayalı anlatılar üretmiş ve afişin dramatik söylemini kimi zaman sorgulamıştır. Özellikle temsilin “gerçeküstü” veya aşırı dramatize edilmiş bulunmasına rağmen sosyal medyanın bağımlılık ve kontrol potansiyelinin kabul edilmesi, Hall’un (1980) müzakere edilmiş okuma yaklaşımıyla uyumlu biçimde, izleyicinin görsel metin karşısında edilgen bir anlam alıcısı olmadığını göstermektedir.

Çalışmanın temel katkısı bu noktada ortaya çıkmaktadır. Liang ve Lim (2024) The Social Dilemma afişinin hangi anlamları ürettiğini sosyal göstergebilimsel olarak ortaya koyarken, söz konusu bu araştırma bu anlamların gerçek izleyiciler tarafından nasıl karşılandığını görünür hâle getirmektedir. Bulgular, görsel metne kodlanan anlamların izleyicide karşılık bulabileceğini, ancak alımlama sürecinde kişisel deneyim, farkındalık ve eleştirel değerlendirme aracılığıyla genişletilebildiğini, dönüştürülebildiğini veya müzakere edilebildiğini göstermektedir. Bu sonuç, paratekstin anlamı belirleyen sabit bir eşik olmaktan ziyade ana metin öncesinde izleyiciyle etkileşim içinde anlam kazanan dinamik bir alan olduğu yönündeki yaklaşımları desteklemektedir (Genette, 1997; Gray, 2010).

Sonuç olarak film afişlerinin etkisini yalnızca tasarım, estetik veya pazarlama başarısı üzerinden değerlendirmek yeterli değildir. Afişler, izleyicinin görsel göstergeleri çözümlediği, duygusal tepkiler geliştirdiği, olası bir anlatı kurduğu, ana metne ilişkin beklentiler oluşturduğu ve sunulan anlamları kabul ettiği ya da müzakere ettiği bir ilk temas alanıdır. Bu nedenle film afişi araştırmalarında metin-merkezli göstergebilimsel çözümlemelerin izleyici-merkezli alımlama verileriyle birlikte ele alınması, görsel metinde potansiyel olarak bulunan anlam ile izleyicinin fiilen ürettiği anlam arasındaki ilişkinin anlaşılmasına daha bütüncül bir katkı sağlayabilir. 

CONCLUSION

This study demonstrates, through the example of The Social Dilemma, that film posters are not merely promotional materials but active paratexts that stimulate the production of meaning, emotions, and expectations before viewers encounter the main text. The findings indicate that participants interpreted the poster’s red color, strings, smartphone, the character’s bodily position, and color contrasts in terms of danger, chaos, addiction, control, restriction, and a sense of entrapment. In this respect, audience reception substantially overlaps with the discourse of vulnerability, manipulation, and control identified in Liang and Lim’s (2024) social semiotic analysis.

However, the study also demonstrates that meanings identified through semiotic analysis are not entirely identical to those constructed by viewers. Participants did not merely decode visual signs; they associated them with their own digital experiences, constructed cause-and-effect narratives from a single static image, and sometimes questioned the poster’s dramatic discourse. In particular, participants’ acceptance of social media’s potential for addiction and control, despite considering the representation “surreal” or excessively dramatized, suggests that viewers are not passive recipients of meaning in their engagement with visual texts. This finding is consistent with Hall’s (1980) concept of negotiated reading.

The study’s principal contribution lies in this distinction. While Liang and Lim (2024) identify the meanings produced by The Social Dilemma poster through social semiotic analysis, the present study reveals how these meanings are received by actual viewers. The findings indicate that meanings encoded in visual texts may resonate with audiences, yet they can also be expanded, transformed, or negotiated through personal experience, awareness, and critical evaluation during the reception process. This finding supports approaches that conceptualize paratext not as a fixed threshold that determines meaning, but as a dynamic space in which meaning emerges through interaction with viewers before their encounter with the main text (Genette, 1997; Gray, 2010).

In conclusion, evaluating the effectiveness of film posters solely in terms of design, aesthetics, or marketing success is insufficient. Posters constitute an initial point of contact where viewers interpret visual signs, develop emotional responses, construct potential narratives, form expectations about the main text, and either accept or negotiate the meanings presented to them. Therefore, combining text-centered semiotic analyses with audience-centered reception data in film poster research can contribute to a more comprehensive understanding of the relationship between the meanings potentially embedded in a visual text and those actually constructed by viewers.