Research Information System
8th International Conference on Sport, Education and Society , Antalya, Turkey, 13 - 16 November 2025, pp.89-90, (Summary Text)
Bu çalışma, performans, farkındalık ve sporcu bağlamında farkındalık temelli stres azaltma müdahalesi ile ilgili araştırmaların literatürdeki konumunu bibliyometrik yöntemle incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın verileri, 24 Ekim 2025 tarihinde Web of Science veri tabanında (SSCI, SCI-Expanded, ESCI) gerçekleştirilen sistematik bir tarama ile elde edilmiştir. Veri taramasında “Sport*” OR “Athletic Performance" OR “Athlete*” AND “Meditation” OR “Mindfulness” AND “Mindfulness based stress reduction” OR “MBSR” anahtar kelimeleri kullanılmıştır. Bu tarama sonucunda İngilizce dilinde 52 dokümana (makale, derleme makalesi, erken erişim) ulaşılmış; elde edilen veriler R Studio ortamında Biblioshiny paketi aracılığıyla analiz edilmiştir. Bu alandaki çalışmaların 2007 yılı itibariyle yapıldığı görülmektedir. Kelime bulutu analizinde en sık tekrarlanan artı anahtar kelimelerin meditasyon, performans, stres azaltma ve geçerlik olduğu belirlenmiştir. Bradford yasasına göre yapılan değerlendirme sonucunda, az sayıdaki çekirdek derginin makalelerin büyük bölümünü ürettiği, diğer makalelerin ise artan sayıda dergiye dağıldığı belirlenmiş ve bu durumun Bradford yasasıyla uyumlu olduğu görülmüştür. Araştırma bulgularına göre, en fazla atıf alan ülke 603 atıfla Amerika Birleşik Devletleri, en fazla yayın üreten kurum ise Basel Üniversitesi olarak belirlenmiştir. Yazar analizleri incelendiğinde, en fazla makale sayısına sahip olan yazarın Minkler T.O. olduğu görülmektedir. Jones B.J., Kaur S, Miller M., Rebecca M.C. RMC, Spencer atıf sayısı bakımından öne çıkan isimlerdir. Bulgular, farkındalık temelli stres azaltma müdahalesinin sporcu performansı ve iyi oluş üzerindeki etkilerini inceleyen çalışmaların son yıllarda artan bir ivme kazandığını ve bu yaklaşımın spor psikolojisi ile performans geliştirme süreçlerinde bilimsel olarak kabul görmeye başladığını göstermektedir. Çalışma, farkındalık temelli stres azaltma müdahalesi ve performans ilişkisine yönelik araştırma eğilimlerini bütüncül bir bakış açısıyla inceleyerek alan yazına kuramsal ve metodolojik düzeyde katkı sunmaktadır.