Bibliyometrik perspektiften egzersiz ve spor psikolojisi araştırmalarında farkındalık konulu yayınların rolü ve yapısal analizi


Creative Commons License

Terzioğlu Z. A., Bayköse N.

Uluslararası Avrasya Sosyal Bilimler Dergisi, cilt.16, sa.62, ss.2634-2657, 2025 (TRDizin) identifier

  • Yayın Türü: Makale / Derleme
  • Cilt numarası: 16 Sayı: 62
  • Basım Tarihi: 2025
  • Doi Numarası: 10.70736/ijoess.2187
  • Dergi Adı: Uluslararası Avrasya Sosyal Bilimler Dergisi
  • Derginin Tarandığı İndeksler: MLA - Modern Language Association Database, TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Sayfa Sayıları: ss.2634-2657
  • Akdeniz Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Son yıllarda farkındalık kavramı, spor bilimleri alanında giderek artan bir araştırma konusu haline gelmiştir. Bu çalışma, spor, egzersiz ve fiziksel aktivite alanlarında farkındalık konulu araştırmaların literatürdeki konumunu bibliyometrik yöntemle incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın verileri, 13 Nisan 2025 tarihinde Web of Science veri tabanında gerçekleştirilen sistematik bir tarama ile elde edilmiştir. Taramada “Mindfulness” AND “Sport” OR “Exercise” OR “Physical Activity” anahtar kelimeleri kullanılmış ve 2004–2025 yılları arasında yayımlanan akademik çalışmalar analize dâhil edilmiştir. Toplam 422 dokümana ulaşılmış; elde edilen veriler R Studio ortamında Biblioshiny paketi kullanılarak analiz edilmiş ve görselleştirmeler yapılmıştır. 2004–2025 yılları arasında spor ve egzersiz psikolojisi bağlamında farkındalık konusuna en fazla yer veren dergi Mindfulness dergisidir. Analiz sonuçlarına göre, en fazla yayının Amerika Birleşik Devletleri tarafından üretildiği, uluslararası ortak yayınlarda Çin’in öne çıktığı belirlenmiştir. Yazar analizleri incelendiğinde, Ullrich-French S. yayın sayısı açısından, Fournier J. F. ise atıf sayısı bakımından öne çıkan isimlerdir. Bulgular, farkındalık kavramının spor, egzersiz ve fiziksel aktivite literatüründe görece yeni ancak hızla gelişen bir araştırma alanı olduğunu göstermektedir. 2024 yılındaki yayın artışı, bu alana yönelik akademik ilginin yükselişini göstermektedir. Çalışma, farkındalığın spor ve egzersiz psikolojisindeki konumunu ortaya koyarak alanyazına katkı sunmakta ve gelecekteki araştırmalara yön vermektedir.
In recent years, mindfulness has become an increasingly prominent research topic in sports science. The purpose of this study is to investigate the status of mindfulness-related research within the domains of sport, exercise, and physical activity using a bibliometric approach. Data were collected from the Web of Science database on 13 April 2025 through a systematic search using the keywords “mindfulness” AND “sport” OR “exercise” OR “physical activity”, and include publications from 2004 to 2025. A total of 422 documents were retrieved, and the data were analyzed and visualized using the Biblioshiny package in the R Studio environment. The results indicated that the Mindfulness journal published the largest number of studies on this topic. According to the analysis, the United States was the leading country in terms of publication output, while China stood out in international co-authorships. Among the authors, Ullrich-French S. had the highest number of publications, and Fournier J.F. received the most citations. Overall, findings indicate that mindfulness is a relatively new but rapidly growing area in sport and exercise psychology, with the 2024 publication surge reflecting rising scholarly interest. This research enhances the field by mapping mindfulness studies in sport and exercise psychology and offering guidance for future investigations.