3. Genç Pediatrik Endokrinologlar Sempozyumu, Nevşehir, Türkiye, 26 - 29 Mart 2026, ss.18, (Özet Bildiri)
Obez Çocuk ve Ergenlerde Uyku Bozukluklarının Değerlendirilmesi
1Kürşat Çetin , 2Zeynep Donbaloğlu , 1Hale Ünver Tuhan , 1Mesut Parlak
1Akdeniz Üniversitesi Hastanesi, Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı, Antalya
2Antalya Şehir Hastanesi, Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı, Antalya
AMAÇ: Çocukluk çağı obezitesi, son yıllarda ciddi bir halk sağlığı sorunu haline gelmiştir. Obezite yalnızca fiziksel sağlık üzerinde değil, aynı zamanda psikososyal ve nörofizyolojik işlevler üzerinde de olumsuz etkiler yaratmaktadır. Bu süreçte, çocukların büyüme, gelişme ve psikolojik iyilik halleri için temel bir gereksinim olan uyku; obezite ile ilişkili önemli ancak sıklıkla göz ardı edilen bir bileşen olarak dikkat çekmektedir. Bu çalışmanın amacı, obez çocuklarda uyku bozukluklarının değerlendirilmesi ve uyku bozukluklarının vücut kitle indeksi ile ilişkisini incelemektir.
GEREÇ-YÖNTEM: Bu çalışma, kesitsel bir vaka-kontrol araştırması olarak tasarlanmış olup, 6-18 yaş arasındaki 125 katılımcıdan (55 obez, 70 kontrol grubu) oluşmaktadır. Obez grubunun Çocuklar İçin Uyku Bozuklukları Ölçeği (ÇUBÖ) puanları, kontrol grubununkilerle karşılaştırılmıştır.
BULGULAR: Obez grubun yaş ortalaması 12,38 ± 2,79 yıl iken, kontrol grubunun 11,63 ± 2,67 yıldı (p=0,128). Obez çocukların %54.5’i ve kontrol grubunun ise %57.1’i kızdı. ÇUBÖ skorlamasında uyku bozukluklarının gösterge eşiği olan 39 puanı aşan bireylerin oranı sırasıyla obez grubunda % 85.5 ve kontrol grubunda % 44.3 olup (p<0.001) obez çocuklarda uyku bozuklukları anlamlı olarak yüksek bulundu. Obez çocuklarda ‘’Uykuya Dalma ve Uykuya Devam Etme Problemleri’’, ‘’Uyku Solunum Bozuklukları’’, ‘’Uykuda Aşırı Terleme’’ ve ‘’Aşırı Uyku Eğilimi Bozuklukları’’ kontrol grubuna göre anlamlı olarak fazlaydı (p<0.05). Obezlerde vücut kitle indeksi ile uyku bozukluğu skorları arasında da pozitif korelasyon saptandı (r=0.61, p<0.001)
SONUÇ: Obez çocuk ve ergenlerde uyku bozuklukları prevalansı sağlıklı yaşıtlarına göre daha fazla bulundu. Uyku bozukluklarının; metabolik denge, ve davranışsal süreçler üzerinden obezite ile ilişkili riskleri artırabileceği bilinmektedir. Bu nedenle, obez çocuklarda uyku bozukluklarını taramaya dahil etmek obezite yönetimine klinik fayda sağlayabilir.
Anahtar Kelimeler: Obezite, Uyku bozuklukları, Çocuk çağı, Vücut kitle indeksi Katılımcıların ÇUBÖ skorları