Research Information System
V. Türkiye Bitki Koruma Kongresi, Antalya, Turkey, 3 - 05 February 2014, vol.1, no.1, pp.1-2
Yapılan bu çalışmada KKTC (Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti) sebze üretim alanlarında beyazsinek türleri ile taşınan virüsler ve vektör beyazsinek biyotipleri arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla, 2010-2013 yılları arasında 5 bölgeden 134 farklı alandan Solanaceae ve Cucurbitaceae familyasına ait virüs simptomu (sararma mozaik küçük yaprak ve bodurluk) gösteren bitkilerden örnekler ve bitkiler üzerinde bulunan beyazsinekler toplanmıştır. Toplanan örnekler PCR tekniği kullanılarak Begomovirus, Ipomovirus, Crinivirus, Carlavirus ve Torradovirus grubuna ait virüslerin varlığını araştırmak için test edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, domateste ve biberde Tomato yellow leaf curl begomovirus (TYLCV), domateste Tomato chlorosis crinivirus (ToCV), hıyarda ve kavunda Cucurbit yellow stunting disorder crinivirus (CYSDV) ve yine hıyarda Cucumber vein yellowing ipomovirus (CVYV) adlı viral etmenlerin bulunduğunu göstermiştir. TYLCV'nin ırklarına spesifik primerleri ile yapılan PCR sonucunda, domates örneklerinde TYLCV İsrail (TYLCV-Is) ve Mild (TYLCV-Mld) ırkları baskın olarak saptanmış ve ayrıca, sardunya (TYLCV-Sa) ırkının da kısmi olarak bulunduğu belirlenmiştir. CVYV ve CYSDV adlı etmenlerin sonbahar döneminde yetiştirilen hıyar ve kavunlarda daha yoğun görüldüğü saptanmıştır. Virüsle enfekteli bitkiler üzerinden toplanan beyazsineklerde Bemisia tabaci’nin hakim tür olduğu ve bunların arasında B bitotipinin baskın olduğu co-dominanat SCAR primer kullanılarak PCR tekniği ile tespit edilmiştir. Trialeurades vaparariorum domates alanlarında varlığı ise spesifik primerlerle yapılan PCR tekniği ile belirlenmiştir. Elde edilen PCR ürünlerinin sekanslaması yapılarak dünya izolatları ile kıyaslamaları ve akrabalıkları belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Virüs, beyazsinek, biyotip, PCR, Kıbrıs