Uygulamalı Staj Sürecinin Mesleki Tutuma Etkisi: Aşçılık ve Gastronomi Öğrencileri Üzerine Bir Araştırma

Creative Commons License

Bayram F., ERDEM Ö., Kayış V.

Journal of Tourism and Gastronomy Studies, cilt.14, sa.2, ss.1629-1647, 2026 (TRDizin)

Özet

Bu araştırmanın amacı, uygulamalı staj sürecinin aşçılık ve gastronomi öğrencilerinin mesleğe ilişkin tutumları, algılanan staj etkisi ve mesleki yönelimleri üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırma, nicel yöntem çerçevesinde tek grup ön test–son test yarı deneysel desen kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın örneklemini, 2025 yılı yaz döneminde zorunlu staj sürecine katılan ve gönüllü olarak araştırmaya dâhil olan 426 öğrenci oluşturmaktadır. Veriler anket yöntemiyle iki aşamada toplanmış ve analizlerde eşleştirilmiş örneklemler t-testi ile çoklu doğrusal regresyon tekniklerinden yararlanılmıştır. Elde edilen bulgular, staj süreci sonrasında öğrencilerin mesleğe ilişkin tutumları ve algılanan staj etkisi düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı bir azalma olduğunu göstermektedir. Buna karşılık mesleki yönelim düzeylerinde anlamlı bir değişim tespit edilmemiştir. Bu durum, öğrencilerin staj sürecinde sektörel gerçekliklerle karşılaşmalarının mesleğe yönelik algılarını yeniden değerlendirmelerine yol açtığını düşündürmektedir. Regresyon analizi sonuçları ise mesleğe ilişkin tutum değişiminin mesleki yönelim değişimini anlamlı biçimde yordadığını ortaya koymaktadır. Araştırma sonuçları, staj deneyiminin yalnızca beceri kazanımı değil, aynı zamanda mesleki tutumların şekillenmesinde kritik bir rol oynadığını göstermektedir. Bu bağlamda, staj süreçlerinin niteliğinin artırılması ve öğrenci odaklı uygulamaların geliştirilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
The purpose of this study is to examine the impact of the practical internship process on culinary and gastronomy students’ attitudes toward the profession, their perceived effects of the internship, and their career orientations. The study was conducted using a single- group pre-test–post-test quasi-experimental design within a quantitative research framework. The sample consisted of 426 students who participated in the mandatory internship program during the summer of 2025 and voluntarily joined the study. Data were collected in two phases via a survey, and analyses utilized paired-sample t-tests and multiple linear regression techniques. The findings indicate a statistically significant decrease in students’ attitudes toward the profession and their perceived level of internship impact following the internship process. In contrast, no significant change was observed in their levels of vocational orientation. This suggests that students’ exposure to sector- specific realities during the internship process led them to reassess their perceptions of the profession. Regression analysis results, however, reveal that changes in attitudes toward the profession significantly predict changes in career orientation. The research findings demonstrate that the internship experience plays a critical role not only in skill acquisition but also in shaping professional attitudes. In this context, it is concluded that the quality of internship programs must be enhanced and student-centered practices developed.