Akademik Veri Yönetim Sistemi
2. Doğu Pediatri Bahar Sempozyumu, Girne, Kıbrıs (Kktc), 23 - 26 Nisan 2026, ss.6-7, (Özet Bildiri)
Tip 1 Diyabetli Çocuklarda Diyabet Kampının Sürekli Glukoz İzlem Parametreleri, ÖzYönetim ve Psikososyal İyilik Hali Üzerine Etkisi
Kürşat Çetin1, Hatice Aylin Öz2, Yasemin Funda Bahar1, Ali Tırtar1, Hale Ünver Tuhan1, Mesut Parlak1
1Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Antalya
2Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Endokrinoloji Bilim Dalı, Antalya
Giriş ve Amaç: Tip-1 diyabetli çocuklarda hastalık yönetiminin güçlendirilmesi ve yaşam kalitesinin artırılması büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada, diyabet kampının Tip-1 diyabetli çocuklarda glisemik kontrol, diyabet öz-yönetim becerileri ve psikososyal iyilik hali üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi amaçlandı.
Yöntemler: 14-16 Kasım 2025 tarihlerinde Antalya Belek’te düzenlenen diyabet kampına katılan 22 Tip-1 diyabetli çocuk çalışmaya dahil edildi. Kamp süresince eğitim, sportif ve sosyal aktiviteler gerçekleştirildi. Katılımcıların kamp öncesi ve sonrası HbA1c ve sürekli glukoz izlem (CGM) verileri karşılaştırıldı. Ayrıca çocuklar ve ailelere uygulanan yapılandırılmış çevrim içi anket ile diyabet yönetimi, öz-yönetim becerileri ve psikososyal etkiler değerlendirildi.
Bulgular: Katılımcıların median yaşı 12,1 yıl, diyabet süresi 3,9 yıl olup kız/erkek oranı 10/12 idi. On katılımcı insülin pompası kullanmakta ve tümünde CGM bulunmaktaydı. Katılımcıların kamp öncesi HbA1c değeri %8,6’dan kamp sonrası %8,0’a düşerken (p=0,029), ortalama glukoz 172,4 mg/dl’den 162,4 mg/dl’ye geriledi (p=0,012).
Hedef aralıkta geçirilen süre kamp öncesi %55 iken kamp sonrası %59,6’ya yükseldi (p=0,045), hipoglisemi süresi ise %4,8’den %2,9’a geriledi (p <0,001) ve kan şekeri dalgalanma katsayısı %38,5’ten %35,0’a düştü (p=0,002). Tip-1 diyabetli çocukların anketlerinde katılımcıların %90,5’i kampı “çok iyi” olarak değerlendirdi; %95,2’si aktivitelerden yüksek düzeyde keyif aldığını ve akranlarıyla birlikte olmanın kendilerini daha iyi hissettirdiğini bildirdi. Katılımcıların %76,2’si diyabetle ilgili önemli ölçüde yeni bilgi öğrendiğini, %95,2’si karbonhidrat sayımı konusunda özgüveninin arttığını, %76,2’si günlük diyabet bakımında değişiklik yaptığını ve %85,7’si ise diyabetle ilişkili kaygılarının azaldığını bildirdi. Aile değerlendirmesinde ise çocukların kamptan mutlu döndüğü %100 oranında ifade edildi. Diyabet öz-yönetiminde bağımsızlık artışı %88,2; diyabet teknolojisi kullanımında rahatlama %94,1; hipoglisemi/hiperglisemi yönetiminde güven artışı %82,4 olarak bildirildi. Tüm aileler kampın yararlı olduğunu ve tekrar çocuklarını kampa göndermek istediklerini belirtti.
Sonuç: Diyabet kampı, Tip-1 diyabetli çocuklarda kısa dönemde glisemik kontrol ve değişkenlik üzerinde anlamlı iyileşme sağlamıştır. Ayrıca öz-yönetim becerileri, özgüven ve psikososyal iyilik hali üzerinde olumlu etkiler göstermiştir. Bu sonuçlar, diyabet kamplarının pediatrik diyabet yönetiminde etkili ve tamamlayıcı bir yaklaşım olduğunu desteklemektedir.
Anahtar Kelimeler: Tip-1 diyabet, diyabet kampı, sürekli glukoz izlemi, öz-yönetim, psikososyal iyilik hali