Güç Sistemlerinde Faz Kaydırıcı Transformatör Bağlantıları Kullanılarak Beş Fazlı İletim Hattı Modeli Oluşturulması


Creative Commons License

Keskin D., Kayar E., Carlak H. F.

IV. Güç Sistemleri Konferansı (GSK), Ankara, Türkiye, 5 - 06 Kasım 2025, ss.1-12, (Tam Metin Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Ankara
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.1-12
  • Akdeniz Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

İletim kapasitesinin artırılmasında geleneksel çözümler, benzer teknik özelliklere sahip paralel hatların sayısını yükseltmek veya daha yüksek gerilim seviyelerine geçmek şeklinde olmuştur; ancak bu yaklaşımların teknik, ekonomik ve çevresel sınırlamaları, alternatif arayışları hızlandırmıştır. Bu bağlamda, üç fazlı sisteme alternatif olarak çok fazlı yapıların, aynı gücü daha az yer kaplayarak iletebilmesi, elektromanyetik uyumluluk ve estetik üstünlükler sunması nedeniyle ilgi görmesi kaçınılmazdır. Özellikle beş fazlı sistemler; jeneratör, motor ve diğer elektrikli bileşenlerde üç fazlı muadillerine kıyasla daha yüksek performans gösterebilmekte, güç iletiminde esneklik, verimlilik ve güvenilirliği artırma potansiyeli taşımaktadır. Bu çalışma, beş fazlı iletim hatlarının enerji iletiminde uygulanabilirliğini araştırmaktadır. İzlenen metodoloji kapsamında, beş fazlı iletim hatları modellenmiş ve bu modellerin sistem üzerindeki dinamik etkileri MATLAB/Simulink ortamında analiz edilmiştir. Gerçekleştirilen analizler, dengeli faz gerilimlerinin elde edildiğini, dinamik kararlılığın iyileştiğini ve iletim verimliliğinin arttığını göstermektedir. Beş fazlı jeneratör ve hatların rüzgâr enerjisi, elektrikli taşıtlar, havacılık ve petrol-doğalgaz gibi alanlarda etkin biçimde kullanılabildiği literatürce raporlanmıştır; bu uygulamalar, çok fazlı mimarilerin pratik değerini pekiştirmektedir. Elde edilen bulgular, beş fazlı iletim hatlarının modern güç sistemleri için stratejik bir alternatif olduğunu ortaya koymakta ve gelecekteki enerji taleplerini karşılamada etkili bir çözüm sunabileceğini göstermektedir. Sonuç olarak, beş fazlı hatların enerji iletim altyapılarında daha yaygın biçimde uygulanması ve bu sayede sistemlerin esneklik, verimlilik ve güvenilirlik düzeylerinin artırılması önerilmektedir.