Eğitbilimsel liderlik algısı: Bir ölçek geliştirme çalışması

Bu çalışmanın amacı, Sergiovanni yaklaşımına dayalı olarak öğretmenlerin eğitbilimsel liderliğe ilişkin algı düzeylerini belirlemeye yönelik geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmektir. Bu amaç doğrultusunda deneme formu oluşturulmadan önce bireysel ve grup odaklı görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen verilerden bir madde havuzu oluşturulmuş, uzman görüşlerine sunulmuştur. Uzmanlardan alınan dönütler doğrultusunda oluşturulan 47 maddelik deneme formu, Türkiye’de devlet ve özel okullarda görev yapan 481 öğretmene uygulanmış, elde edilen 470 veri analize dâhil edilmiştir. Çalışmanın yöntemi karma yöntem olarak belirlenmiş; nicel aşamada kolay ulaşılabilirlik örnekleme, nitel aşamada ise maksimum çeşitlilik örnekleme deseni kullanılmıştır. AFA sonucunda “Sosyal Sermaye”, “Akademik Sermaye”, “Profesyonel Sermaye” ve “Entelektüel Sermaye” olmak üzere dört boyuttan ve toplam 25 maddeden oluşan bir yapı elde edilmiştir. Ölçeğin alt boyutları arasındaki ilişkiler incelenmiş ve faktörlerin birbirleriyle pozitif ve anlamlı düzeyde ilişkili olduğu görülmüştür. Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile alt boyutların Eğitbilimsel Liderlik olarak adlandırılan bir yapının bileşenleri olduğu doğrulanmıştır. Modelin uyum iyiliği indekslerinin kabul edilebilir ve iyi uyum düzeyinde olduğu belirlenmiştir. DFA sonuçları ayrıca AFA bulgularını da doğrulamıştır. Tüm ölçek için elde edilen iç tutarlılık katsayısı 0,91 olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak, ilk uygulama için yeterli geçerlik ve güvenirliğe sahip olan Eğitbilimsel Liderlik Algısı (ELA) Ölçeği’nin, konu ile ilgilenen araştırmacılar tarafından hedef evrendeki okullarda test edilerek geliştirilmesi önerilmektedir.