Endodontik Komplikasyonların ve Anatominin Değerlendirilmesinde Konik Işınlı Bilgisayarlı Tomografi ve Panoramik Radyografinin Tanısal Karşılaştırması: Retrospektif Çalışma

ŞENDİŞÇİ GÖK R., Sancar B. S., YILMAZ S. G.

Necmettin Erbakan Üniversitesi Diş Hekimliği dergisi (Online), cilt.8, sa.1, ss.117-128, 2026 (TRDizin)

Özet

Amaç: Bu retrospektif standardize çalışma, endodontik komplikasyonları ve endodontik dokuların anatomik özelliklerini değerlendirmede konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (CBCT) ve panoramik radyografinin (PR) etkinliğini karşılaştırmayı amaçlamaktadır. Çalışmanın hipotezi, CBCT’nin endodontik komplikasyonları ve anatomik varyasyonları saptamada PR’ye kıyasla daha yüksek tanısal doğruluk sağlayacağıdır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada, 88 hastaya ait CBCT ve PR görüntüleri üzerinde retrospektif analiz yapılmıştır. Görüntüler endodontik komplikasyonlara (apikal lezyon, kemik kaybı, kırık, çatlak kök, eksternal rezorpsiyon, internal rezorpsiyon, perforasyon, yetersiz kök kanal dolgusu ve aşırı kök kanal dolgusu), anatomik özelliklere (aksesuar kanal, pulpa taşı, kanal kalsifikasyonu ve dens invaginatus) göre değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizler SPSS 20.0 kullanılarak yapılmıştır. CBCT ve PR yöntemlerini karşılaştırmak için McNemar testi, uyumu değerlendirmek için kappa istatistiği kullanılmıştır. Yöntemler arasındaki farklılıklar Ki-kare ve Fisher's Exact Testleri kullanılarak analiz edilmiştir. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p < 0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: Endodontik komplikasyonların tespitinde CBCT ve PR teknikleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar gözlendi (p < 0,001). Diş tipi ile belirli sorunların görülme sıklığı arasında anlamlı korelasyonlar tespit edilmiştir; CBCT kullanılarak yapılan değerlendirmede dış rezorpsiyonun daha çok ön dişlerde görüldüğü belirlenmiştir (ön diş %46,8, premolar %10,6, molar % 42,6, p = 0,021), PR ile yapılan incelemede ise yetersiz dolgunun daha çok molar dişlerde bulunduğu gözlemlenmiştir (molar % 78,5, p = 0,018). Sonuç: Bu retrospektif kesitsel çalışmanın bulgularına göre CBCT, endodontik komplikasyonları ve anatomik özelliklerin değerlendirilmesinde PR’ ye göre daha yüksek tanısal performans göstermiştir. Bununla birlikte, görüntüleme yöntemi seçimi her vaka için bireyselleştirilmeli ve dikkatli bir risk-fayda değerlendirmesiyle yönlendirilmelidir.
Aim: This retrospective standardized study aimed to compare the efficacy of cone beam computed tomography (CBCT) and panoramic radiography (PR) in assessing endodontic complications and the anatomical features of endodontic tissues. The hypothesis of the study is that CBCT will provide higher diagnostic accuracy than PR in detecting endodontic complications and anatomical variations. Material and method: In this study, the retrospective analysis was conducted on CBCT and PR pictures of 88 patients. The images were assessed according to endodontic complications (apical lesion, bone loss, fracture, cracked root, external resorption, internal resorption, perforation, inadequate root canal filling, and excessive root canal filling), anatomical features (accessory canal, pulp stone, canal calcification, and dens invaginatus). Statistical analyses were performed using SPSS 20.0. McNemar test was used to compare CBCT and PR methods, and kappa statistics were used to assess agreement. Differences between methods were analyzed using Chi-square and Fisher's Exact Tests. Significance was accepted as p < 0.05. Results: Statistically significant differences were observed between CBCT and PR techniques in detecting endodontic complications (p < 0.001). Notable correlations were identified between tooth type and the occurrence of certain issues; external resorption was more frequently observed in anterior teeth using CBCT (anterior teeth 46.8%, premolars 10.6%, molars 42.6%, p = 0.021), whilst insufficient filling was more prevalent in molars assessed with PR (molars % 78.5, p = 0.018). Conclusion: According to the findings of this retrospective cross-sectional study, CBCT demonstrated higher diagnostic performance than PR in evaluating endodontic complications and anatomical features. However, the choice of imaging method should be individualized for each case and guided by a careful risk-benefit assessment.