Genç Yıldızımsı Cisimlerin Fotometrik Verileri Kullanılarak Evrimsel İncelemesi


Habalı A. Y., Bakış V.

Astronomik Nesnelerin Yapısı ve Evrimi (ANYE) Structure and Evolution of Astronomical Objects, İzmir, Türkiye, 1 - 03 Aralık 2025, ss.17, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: İzmir
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.17
  • Akdeniz Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu çalışmada; Geniş-Alan Kızılötesi Tarayıcı (Wide-Field Infrared Survey Explorer, WISE), 2 Mikron Tüm Gökyüzü Taraması (Two Micron All-Sky Survey, 2MASS), TESS (Transiting Exoplanet Survey Satellite) uydusu ve Gaia uydusu DR3 verileri kullanılarak Genç Yıldızımsı Cisim (Young Stellar Object-YSO) sınıflandırılması yapılmıştır. YSO sınıflandırılmasında kullanılan yöntemlerden biri olan Spektral Enerji Dağılımı (SED) eğimi kullanarak yapılan sınıflandırmada yöntem hem uzaklıkla ilişkili olarak sönümleme etkilerine duyarlı olduğundan hem de yeterli SED verisi bulunmayan çok sayıda nesneyi de sınıflandırabilmek için alternatif yöntem geliştirilmiştir. 104 YSO kataloğu taranarak 17853 kaynaktan 16471 kaynağın, 2-24 µm dalgaboyu aralığında SED eğimi hesaplanarak, IR (Infrared) spektral indeks değerleri belirlenmiştir. 1382 kaynağın yeterli SED verisi olmadığından bu kaynaklar için kızılötesi (Infrared, IR) renk verileri kullanılarak ampirik bağıntılar türetilmiştir. WISE ve 2MASS tarama programlarındaki W1, W2, W3, W4 ve J, H, K bandlarının parlaklıkları kullanılarak elde edilen renkler ile 𝑅2=0.98 olan ampirik bağıntı geliştirilmiştir. Araştırmada 16471 nesnenin SED eğimi kullanılarak Großschedl et al. (2019) YSO sınıflama kriterlerine göre sınıflaması yapılmıştır. 926 nesne Sınıf 0/I (protostars) – P, 2220 nesne düz tayf nesneleri (flats) – F, 7429 nesne Sınıf II (thick disks) – D, 4420 nesne Sınıf III (anemic or thin disk) - D, AD, 1477 nesne Sınıf III (disk-less PMS/MS stars) - III, MS olarak sınıflandırılmıştır. Büyük boyutta fotometrik verilerin, Gaia DR3 uzaklıklarıyla birlikte kullanılarak, istatistiksel açıdan anlamlı YSO sınıflaması yapılabileceği gösterilmiştir. Bu sınıflama Galaksimizdeki yıldız oluşum bölgelerinin haritalanmasından, diskli/disksiz, zarflı, perdelenmiş birçok yıldız ya da çoklu sistemin temel fiziksel parametrelerinin belirlenmesi evriminin anlaşılması için önemli bir başlangıç noktası olarak kullanılabilecektir.

In this study, Young Stellar Object (YSO) classification was performed using data from the Wide-Field Infrared Survey Explorer (WISE), the Two Micron All-Sky Survey (2MASS), the Transiting Exoplanet Survey Satellite (TESS), and Gaia Data Release 3 (DR3). One of the commonly used methods for YSO classification is based on the Spectral Energy Distribution (SED) slope; however, since this method is sensitive to extinction effects related to distance and because a large number of sources lack sufficient SED data, an alternative classification method was developed. By examining 104 YSO catalogs, infrared (IR) spectral index values were determined for 16,471 sources out of a total of 17,853 by calculating SED slopes over the 2–24 µm wavelength range. For 1,382 sources with insufficient SED data, empirical relations were derived using infrared color information. Using magnitudes from the W1, W2, W3, and W4 bands of WISE and the J, H, and K bands of 2MASS, an empirical relation with a coefficient of determination of R² = 0.98 was obtained. Based on the SED slopes of 16,471 objects, YSO classification was carried out according to the criteria of Großschedl et al. (2019). As a result, 926 objects were classified as Class 0/I (protostars; P), 2,220 as flat-spectrum sources (F), 7,429 as Class II (thick disks; D), 4,420 as Class III (anemic or thin disks; D, AD), and 1,477 as Class III disk-less PMS/MS stars (III, MS). This study demonstrates that statistically significant YSO classification can be achieved by combining large-scale photometric data with Gaia DR3 distance measurements. Such classifications can serve as an important starting point for mapping star-forming regions in our Galaxy and for understanding the evolutionary processes of stars and multiple systems with disks, envelopes, or obscuration through the determination of their fundamental physical parameters.