Akademik Veri Yönetim Sistemi
TURKISH STUDIES - EDUCATIONAL SCIENCES, cilt.20, sa.4, ss.3071-3091, 2025 (TRDizin)
Son yıllarda Türkçenin hem Türkiye’de hem de uluslararası ölçekte yabancı dil olarak öğretimine yönelik ilgi ve çalışmalar belirgin şekilde artmıştır. Bu süreçte öğretim materyallerinin niteliği, dil öğretiminin başarısı açısından önemli bir husus hâline gelmiştir. Ancak, yabancılara Türkçe öğretimi amacıyla hazırlanan ders kitaplarının Türk kültürünü ve özellikle halk edebiyatı unsurlarını ne ölçüde yansıttığı hâlen tartışma konusudur. Bu araştırmada, Yeni İstanbul Uluslararası Öğrenciler İçin Türkçe Ders Kitabı seti (A1, A2, B1, B2, C1), halk edebiyatı unsurlarının kullanım sıklığı ve çeşitliliği bakımından kapsamlı olarak incelenmiştir. Nitel araştırma yöntemi çerçevesinde doküman analizi kullanılarak gerçekleştirilen çalışmada; ninni, mâni, tekerleme, türkü, masal, fıkra, efsane, halk hikâyesi, atasözü, deyim, bilmece, halk tiyatrosu, halk oyunu, müzik enstrümanı, destan, gelenek, tören ve festival gibi unsurlar sistematik biçimde tespit edilmiştir. Bulgular, özellikle deyimlerin yoğun biçimde kullanıldığını, buna karşın ninni, mâni, bilmece ve destan gibi türlerin kitaplarda hiç yer almadığını göstermektedir. Bu durum, kültürel aktarımın belirli türlerle sınırlı kaldığını ve materyallerin halk edebiyatı çeşitliliği açısından sistematik bir yaklaşım sunamadığını ortaya koymaktadır. Elde edilen sonuçlar, Türkçe öğretiminde dil ve kültürün ayrılmaz bir bütün olduğunu bir kez daha ortaya koymakta; halk edebiyatı ürünlerinin öğretim sürecine dengeli ve planlı bir biçimde dâhil edilmesinin kültürel farkındalığı artıracağı ve öğrenme deneyimini bütüncül biçimde zenginleştireceği açıkça vurgulanmaktadır. Anahtar Kelimeler: Yabancılara Türkçe Öğretimi, Türkçe Eğitimi, Halk Edebiyatı, Kültürel Aktarım, DilKültür İlişkisi.
In recent years, the teaching of Turkish as a foreign language has gained significant momentum both in Turkey and worldwide. As interest in learning Turkish grows, the quality and cultural depth of instructional materials have become increasingly important. Despite this progress, there remains ongoing debate regarding the extent to which Turkish language textbooks designed for foreign learners adequately reflect Turkish culture, particularly elements of traditional folk literature. This study examines the “Yeni İstanbul Turkish Textbook for International Students” series (A1–C1) in terms of the frequency and diversity of its folk literature content. Using a qualitative document analysis method, the study identifies the presence of genres such as lullabies, manis, tongue twisters, folk songs, tales, anecdotes, legends, folk stories, proverbs, idioms, riddles, traditional theater, folk dances, musical instruments, epics, customs, ceremonies, and festivals. Findings demonstrate a notable concentration on idioms, whereas key genres such as lullabies, manis, riddles, and epics are entirely absent. This indicates that cultural representation remains limited and uneven across the series, restricting learners’ exposure to the rich range of Turkish folk literature. The results emphasize that language and culture are inseparable, and that systematic integration of folk literary products can significantly enhance cultural transmission in language education. Accordingly, diversified and level-appropriate inclusion of folk literature genres is recommended to enrich linguistic competence while fostering deeper intercultural understanding.