HÖYÜK, cilt.0, sa.17, ss.121-154, 2026 (Hakemli Dergi)
Nysa ad Maeandrum’da 2015 yılında Sütunlu Cadde (Cadde 1) ile Cadde 4B kavşağının güneydoğusunda yer alan Doğu Mekânları’nda (DM-1–DM-4) gerçekleştirilen kazılarda 59 tam ve 2503 parça Geç Antik Çağ kandili ele geçmiştir. Bu çalışma, söz konusu kandillerin tipolojik özelliklerini ve bulundukları mekânsal bağlamı değerlendirmektedir. Kandiller, tipolojik açıdan Geç 4. yüzyıldan itibaren bilinen formlarla ilişkili olmakla birlikte, Nysa örnekleri bağlam verilerine göre ağırlıklı olarak MS 6. yüzyıl sonu ile 7. yüzyıl başına tarihlenmektedir. Buluntuların büyük bölümünün DM-3 mekânında tek bir alanda yoğunlaşması ve Sütunlu Cadde üzerindeki in situ kandil askı halkalarıyla birlikte ele alınması, bu mekânın cadde aydınlatmasına yönelik kamusal bir depo olarak kullanılmış olabileceğini göstermektedir. Çalışmada söz konusu durum, MS 7. yüzyıl başında Batı Anadolu’da yaşanan güvenlik sorunları ve hemen ardından gerçekleşen yıkıcı depremler çerçevesinde yorumlamaktadır. Sonuç olarak makalede, Nysa Sütunlu Cadde kazılarında ele geçen Geç Antik Çağ kandilleri üzerinden cadde aydınlatması ve kriz döneminde kamusal alanların işlevsel dönüşümüne ilişkin somut arkeolojik veriler sunulmaktadır.
During the excavations carried out at Nysa ad Maeandrum in 2015, 59 intact lamps and 2503 fragments of Late Antique oil lamps were unearthed in the Eastern Spaces (DM-1–DM-4), located to the southeast of the intersection of the Colonnaded Street (Cadde 1) and Street 4B. This study evaluates the typological characteristics and the spatial context of these lamps. Although the lamps are typologically related to forms known from the late 4th century onwards, the Nysa specimens are predominantly dated to the late 6th - early 7th century CE based on contextual data. The concentration of the majority of the finds within a spesific area of space DM-3, when considered alongside the in situ lamp suspension rings on the Colonnaded Street, suggests that this space may have served as a public warehouse for street lighting. In this study, this situation is interpreted within the framework of security challenges experienced in Western Anatolia during the early 7th century CE and the destructive earthquakes that occurred immediately thereafter. Consequently, the article presents concrete archaeological data regarding street lighting and the functional transformation of public spaces during a crisis period, based on the Late Antique lamps recovered from the Nysa Colonnaded Street excavations.