Papaya (Carica Papaya L.) Tohumlarının Bazı Fiziko-Mekanik Özelliklerinin Belirlenmesi

Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi, cilt.41, ss.63-80, 2026 (TRDizin)

Bu çalışmanın amacı, tropikal ve subtropikal iklimlere uyum sağlayabilen ve

son yıllarda Türkiye’de ticari önem kazanmış papaya (Carica papaya L.) tohumlarının

bazı geometrik, gravimetrik ve renk parametrelerinin incelenmesidir. Papaya

tohumlarının ortalama uzunluk, genişlik ve kalınlık değerleri ölçülmüş, geometrik

ortalama çap, küresellik, en/boy oranı ve tohum yüzey alanı bu veriler kullanılarak

hesaplanmıştır. Yığın hacim ağırlığı, gerçek hacim ağırlığı, tane hacmi ve porozite

değerleri de belirlenmiştir. Tohumların yaş baz nem içeriği %7.20 (y.b.) olarak

bulunmuştur. Ortalama uzunluk, genişlik ve kalınlık değerleri sırasıyla 5.402 mm,

3.923 mm ve 3.730 mm olarak ölçülmüştür. Geometrik ortalama çap, küresellik, en/

boy oranı ve tohum yüzey alanı sırasıyla 4.290 mm, %79.5, 0.727, ve 58.024 mm2

olarak hesaplanmıştır. Ortalama statik yığılma açısı 21.737° olarak bulunmuştur.

Alüminyum, krom, demir, plastik, kauçuk, laminant, fayans, karton, cam ve MDF

(Orta Yoğunluklu Lif Levha) gibi farklı yüzeylerde test edilen statik sürtünme katsayıları

alüminyum yüzeyde en yüksek (0.50), MDF yüzeyde ise en düşük (0.33)

değerler gözlenmiştir. Tohumların gerçek hacim ağırlığı 0.646 (g cm-3), tane hacmi

4.080 (cm3) ve porozite değeri %62.027 olarak bulunmuştur. Bu parametrelerin

belirlenmesi, tohumların tarım makinelerinde işlenmesine yönelik tasarımlara

bilimsel temel oluşturmaktadır. Bununla birlikte papaya tohumlarının geometrik,

gravimetrik ve renk özelliklerinin ortaya konması hem literatüre hem de Türkiye’de

giderek artan papaya yetiştiriciliğine önemli katkılar sunmaktadır.