Güneş Patlaması Kaynaklı Koronal Yağmurların Zürich Güneş Lekesi Sınıfları ile İlişkisi

Creative Commons License

ÖZDÜZENCİLER E., Aydın S., Şahin S., Tırnakçı M.

Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, cilt.30, sa.2, ss.412-421, 2026 (TRDizin)

Özet

Koronal yağmur, Güneş koronasındaki termal kararsızlığın önemli bir göstergesidir. Bu yapılar, Güneşin dış atmosferindeki kütle ve enerji dengesini anlamak için bir anahtar görevindedir. Bu çalışmada, koronal yağmur oluşumunun ve yaşam süresinin, hem Güneş patlama sınıfına (C-, M- ve X-sınıfı) hem de Güneş lekelerine ev sahipliği yapan aktif bölgelerin Zürich Güneş lekesi sınıflarına nasıl bağlı olduğu incelenmiştir. Sonuçlar, koronal yağmur oluşma olasılığının GOES patlama sınıfı ile birlikte arttığını göstermektedir. C sınıfı Güneş patlamaları daha az sıklıkla yağmur üretirken, M ve X sınıfı Güneş patlamaları çok daha yüksek oluşum oranları göstermektedir. Bu eğilim neredeyse tüm Güneş leke gruplarında gözlemlenmektedir. Bazı durumlarda, yüksek GOES sınıfına sahip patlamalara rağmen koronal yağmur görülmemektedir ki bu durum aktif bölge morfolojisinin ve altta yatan manyetik yapının önemli bir rol oynadığını düşündürmektedir. Ayrıca, ortalama yağmur süresinin GOES patlama sınıfıyla birlikte artma eğilimi gösterdiği bulunmuştur. Tipik süreler, C sınıfı patlamalarda on dakikadan X sınıfı olaylarda 150-200 dakikaya kadar yükselmektedir. Bu, daha güçlü patlamaların, uzun süreli soğuma ve yoğunlaşma çevrimlerini sürdürebilen daha uzun ömürlü patlama sonrası koronal luplar ürettiğini göstermektedir. Leke sınıfları arasındaki farklılıklar, leke yapılanmasının ve buna bağlı olabilecek aktif bölge özelliklerinin koronal yağmur özellikleriyle ilişkili olabileceğini göstermektedir. Genel olarak, sonuçlarımız koronal yağmurun hem GOES patlama sınıfı hem de Zürich Güneş lekesi sınıfları ile ilişkili olduğunu göstermektedir.
Coronal rain is a significant indicator of thermal instability within the solar corona. These structures serve as a key to understanding the balance of mass and energy in the Sun's outer atmosphere. In this study, we investigated how the occurrence and duration of coronal rain depend on both the GOES solar flare class (C-, M-, and X-class) and the Zürich sunspot classes of the active regions hosting the flares. The results indicate that the probability of coronal rain occurrence increases strongly with GOES flare class. While C-class flares produce rain less frequently, M- and X-class flares exhibit much higher formation rates. This trend is observed across almost all Zürich sunspot classes. In some instances, despite high GOES flare classes, no rain is observed, suggesting that active region morphology and associated magnetic properties may also play an important role. Furthermore, it was found that the average duration of coronal rain tends to increase with GOES flare class. Typical durations range from approximately ten minutes for C-class flares to 150–200 minutes for X-class events. This may indicate that larger flares are associated with post-flare coronal loop systems capable of sustaining prolonged cooling and condensation cycles. Differences observed among Zürich sunspot classes also suggest that sunspot morphology and related active region properties may be linked to coronal rain characteristics. Overall, our results demonstrate that coronal rain properties are associated with both GOES flare class and Zürich sunspot classes. These findings highlight the potential combined influence of flare properties and active region morphology on the thermal evolution of coronal loops.