2024 SOSYAL BİLGİLER DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI’NIN DİJİTAL VATANDAŞLIK AÇISINDAN İNCELENMESİ
Tarih Okulu Dergisi, cilt.19, sa.80, ss.430-458, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 19 Sayı: 80
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.29228/joh.78037
- Dergi Adı: Tarih Okulu Dergisi
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.430-458
- Akdeniz Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bilim ve teknolojinin hızlı gelişmesiyle birlikte vatandaşlık anlayışının dijitalleşmeye dönüştüğü bilinmektedir. e-nabız, e-devlet, e-okul, e-posta gibi uygulamalarla hizmet alınması, online alışverişlerin yapılması, yayınların online ortamlardan takip edilebilmesi gibi birçok faktör artık vatandaşlık anlayışındaki değişimi de ortaya koymaktadır. Özellikle Covid-19 pandemisi sonrasında tüm dünya dijitalleşme yolunda önemli adımlar atmıştır. Sosyal Bilgiler dersinin iyi ve etkili vatandaşlar yetiştirmeyi temel alan bir ders olması bu süreçte dijitalleşmeden etkilenen derslerin en başında gelmesine neden olmuştur. Geleceğin vatandaşlarının bilişim teknolojilerini doğru ve etik ilkelere uygun bir şekilde kullanabilmeleri önem taşımaktadır. Bu çalışmada Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında güncellenen 2024 Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı’nda dijital vatandaşlığın nasıl ele alındığı araştırılmaktadır. Bu kapsamda çalışmada nitel araştırma modellerinden birisi olan doküman incelemesi tekniğinden yararlanılmıştır. Veriler içerik analizi yoluyla çözümlenmiştir. 2024 SBDÖP’nda dijital vatandaşlığa ilişkin dersin temel yaklaşımında dijital okuryazarlık becerisine; özel amaçlarında da dijital vatandaşlığın dijital okuryazarlık ve dijital güvenlik alt boyutlarına atıfta bulunulduğu tespit edilmiştir. Programlar arası bileşenler başlığı altında dijital vatandaşlığa bilgi teknolojileri ve dijital okuryazarlık becerisi ile dürüstlük, mahremiyet, özgürlük, saygı ve sorumluluk gibi değerler kapsamında yer verildiği görülmektedir. İçerik çerçevesinde tüm öğrenme alanları dijital vatandaşlık ile ilişkili bulunmuştur. Ancak Teknoloji ve Sosyal Bilimler öğrenme alanının içeriğinin diğer öğrenme alanlarına göre içerik çerçevesi, anahtar kelimeler, disiplinler arası ilişkiler bakımından dijital vatandaşlık ile daha çok ilişkilendirilmiştir. Programda dijital vatandaşlığa ilişkin ölçme ve değerlendirmeye yönelik bulguların sınırlı sayıda olduğu görülmektedir.