Dağlık Alanların Kalkınmasında Turizmin Katkısı, Erzurum-Erzincan-Bayburt Bölgesi Örnek Alanı
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Şehir Ve Bölge Planlama, Türkiye
Tez Danışmanı: Prof.Dr.Feral Eke
Tezin Onay Tarihi: 2009
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Dağlık alanlar, sahip oldukları potansiyeller (topografik yapı, iklim özellikleri, biyolojik çeşitlilik, kültürel ve etnik çeşitlilik, eşsiz peyzaj değerleri vb.) ile dünya genelinde küresel öneme sahip alanlardır. Ancak tüm bu olumlu niteliklerinin yanı sıra, yine bu niteliklerden kaynaklanan kısıtlılıklar sebebi ile, bu alanların istenilen kalkınma seviyelerine erişemedikleri söylenebilir. Dağlık alanlar özelinde sürdürülebilir kalkınmanın ne şekilde sağlanabileceği konusunda Dünyada pek çok çalışma yapılmakta, bu alanlar için farklı kalkınma seçenekleri geliştirilmektedir.Yapılan tez çalışması ile, dağlık bölgelerin hedeflenen gelişmişlik seviyelerine ulaşamamaları, göreli olarak az gelişmiş bölgeler seviyesinde kalmaları sorunsalından yola çıkılarak, bu alanların bölgesel olarak kalkındırılabilmesi için izlenmesi gerekli yol ne olabilir sorusuna yanıt aranmıştır. Bu süreçte, çalışma alanı olarak, bölgesel kalkınmışlık seviyeleri açısından Türkiye'de en az kalkınmış iller grubunda yer alan Erzurum Erzincan Bayburt Bölgesi seçilmiştir. Çalışma kapsamında bölge özelinde, kalkınmada tanımlayıcı, yönlendirici ve ivme verici potansiyeller ve kısıtlılıklar belirlenerek, bu alanlar için öncelikli konuların saptanması hedeflenmiştir. Dağlık alanların kalkınmasında turizm sektörünün etkinliği tartışılmış, sektörün olumlu ve olumsuz getirileri, ölçülen göstergeler ile ortaya konarak, elde edilen sonuçlar çok ölçütlü değerlendirme yöntemi ile değerlendirilmiş, geliştirilmesi gerekli konu başlıkları stratejik plan önerisi ile tanımlanmıştır. Tez çalışması ile ortaya konan en önemli bulgu dağlık alanların turizm sektörü ile kalkınmasının sağlanabileceğidir. Sektörün etkinliği için izlenmesi gerekli yol, stratejiler ve aktörler değerlendirme bölümünün temelini oluşturmaktadır.Tez çalışması ile bilime yapılan katkı, sürdürülebilirlik göstergelerinin ölçümünde, yeterli ve istenilen nitelikte veri elde edilememesi durumunda izlenebilecek bir alternatif yöntem önerisi geliştirilerek, gelecekteki çalışmalar için anahtar çalışmanın hazırlanmasıdır. Özellikle Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeler ve gelişmemiş ülkeler için, henüz kentsel alanlar için bile etkin veri bankalarının oluşturulmadığı göz önünde bulundurulursa, dağlık alanlara ilişkin verilerin elde edilmesinde büyük zorluklar ile karşılaşılacağı açıktır. Bu nedenle tez çalışması, hem verilere ulaşmada yol gösterici olması bakımından, hem de elde edilebilen kısıtlı bilgi ile ulaşılabilecek sonuçları tanımlanması bakımından önemli bir eksikliği giderecek niteliktedir.