1923-1950 YILLARI ARASINDA ÖĞRETMEN PROFİLİ: ANTALYA İLİ ÖRNEĞİ

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sosyal Bilgiler Eğitimi , Türkiye

Tez Danışmanı: Ahmet Köç

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Bu çalışma, 1923–1950 yılları arasında Antalya ilinde görev yapan öğretmenlerin

mesleki, sosyal ve ekonomik profillerini Erken Cumhuriyet Dönemi bağlamında

incelemektedir. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde tasarlanmış olup doküman

analizi yöntemi kullanılarak yürütülmüştür. Çalışmanın temel veri kaynaklarını öğretmen sicil

dosyaları, arşiv belgeleri ve dönemin resmi yayınları oluşturmaktadır. Elde edilen veriler,

araştırmanın amaçları doğrultusunda içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir.

Araştırmada öğretmenler; cinsiyet, doğum yeri, mezuniyet durumu, branş dağılımı,

yabancı dil bilgisi, görev süresi, ekonomik koşullar, mesleki sorunlar, aldıkları cezalar ve takdir

edilme süreçleri gibi değişkenler üzerinden ele alınmıştır. Bu yönüyle çalışma, öğretmenliği

yalnızca bir meslek alanı olarak değil, Erken Cumhuriyet Dönemi’nde toplumsal dönüşüm

sürecinde önemli bir aktör olarak değerlendirmektedir.

Bulgular, Erken Cumhuriyet Dönemi’nde öğretmenlerin yeni rejimin değerlerini taşraya

aktaran temel unsurlardan biri olarak konumlandırıldığını; mesleki kimliklerinin ise dönemin

ideolojik, ekonomik ve toplumsal koşulları doğrultusunda şekillendiğini göstermektedir.

Antalya örneği, öğretmenlerin taşra koşullarında karşılaştıkları yapısal sorunları ve bu sorunlar

karşısında geliştirilen uygulamaları somut biçimde ortaya koymaktadır.

Bu çalışma, öğretmen profiline odaklanarak Erken Cumhuriyet Dönemi’nde

öğretmenlik mesleğinin tarihsel dönüşümünü yerel veriler üzerinden görünür kılmayı ve

Türkiye eğitim tarihi literatürüne katkı sunmayı amaçlamaktadır.