YABANCI DİL ÖĞRETİMİNDE DİSLEKSİ ÜZERİNE SİSTEMATİK BİR DERLEME: TÜRKİYE’DE İNGİLİZ DİLİ ÖĞRETİMİ SINIFLARI İÇİN KILAVUZ
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tez Danışmanı: Binnur İlter
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: İngilizce
Özet:
Disleksi, bireylerin beyinlerinde
dil becerilerini edinme sürecini zorlaştıran nörolojik bir farklılıktır.
Disleksi üzerine çalışmalar yapan ulusal ve uluslararası kuruluşların sunduğu
tablolarda bu güçlüğü yaşayan öğrenci sayısının oldukça fazla olduğu
görülmektedir. “Özel Öğrenme Güçlüğü” olarak da sınıflandırılan bu farklılığın
yarattığı en büyük zorluk okuma ve yazma becerilerinde görülmektedir. Ana dilde
yaşanan öğrenme problemlerinin yanı sıra yabancı dilde de öğrenme deneyimi bu
farklılığa sahip bireyler için oldukça ciddi bir problem oluşturmaktadır. Bu
sebeple, dil öğrenme ve öğretme sürecinde bu güçlüğün giderilmesi için kapsamlı
çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Ancak, Türkiye’de disleksinin eğitim ve öğretim
üzerine etkilerine dair yapılan akademik çalışmalar temel ve özel eğitim
alanlarındaki araştırmalar ile sınırlı kalmıştır. Bu araştırmalar daha çok ana
dilde okumayı ve yazmayı öğrenen öğrenciler ile ailelerin ve öğretmenlerin
görüş ve deneyimleri üzerine odaklanmaktadır. Yabancı dil eğitimi söz konusu
olunca, disleksi ve güçlük oluşturduğu dil sistemleri hakkında teorik
bilgilerin yer aldığı ya da uygulamaya yönelik kapsamlı bir çalışma
bulunmamaktadır. Bu durumda, disleksinin tanımı, sebepleri, teşhisi ve etkileri
iyi bilinmemektedir. Ayrıca dil öğrenmekte zorluk yaşayan öğrencileri
anlayabilmek ve onlara çözüm üretebilmek mümkün olmamaktadır. Bu yüzden,
ihtiyaç duyulan yol haritasına ulaşmak uluslararası alanyazında kapsamlı bir
şekilde uzun yıllardır yapılan araştırmaları incelemek ile mümkündür. Disleksi
ve yabancı dil öğretimine dair ortaya konmuş olan teorik bilgiler, bu yönde
sunulmuş olan etkili yaklaşımlar, öğretim yöntemleri, öğrenme stratejileri,
sınıf-içi ve sınıf dışı dil becerisi etkinlikleri, ölçme ve değerlendirme yöntemleri
ve ders materyalleri gibi uygulamalara yönelik sonuçların ve önerilerin
Türkiye’de yeni akademik çalışmalara ışık tutacağına inanılmaktadır. Bu
araştırmanın amacı disleksi ve yabancı dil öğretimi ilişkisi üzerine 2011-2021
yılları arasındaki uluslararası düzeyde yayınlanmış olan dokümanların içerik
analizi yöntemiyle sistematik bir incelemesini yapmaktır. Bununla birlikte, bu
derleme ile birlikte ortaya çıkan öğretim uygulamalarının sonuçlarını ve
araştırmacıların önerilerini, Türkiye’de bu yönde eğitim veren kurumlara ve
İngilizce öğretmenlerine rehber bir kaynak olarak sunmaktır.
Anahtar Kelimeler: Disleksi,
Yabancı Dil Öğretimi, İngiliz Dili Öğretimi, Sistematik Analiz, Türkiye’de
Yabancı Dil Öğretimi.