Pediatrik Kemik ve Yumuşak Doku Sarkomlu Hastalarda F-18 FDG PET/BT’nin Klinik Katkısı


Öğr. Gör. Dr. MÜGE NUR ENGİN

Tez Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Gonca Gül Bural

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Pediatrik yaş grubunda görülen kemik ve yumuşak doku sarkomları birbirine benzeyebilen semptomlarla ancak farklı etiyolojik faktörlerle karşımıza çıkmakta, her bir tanının tedavisi benzer modaliteleri içermekle birlikte ciddi farklılıklar gösterebilmektedir. Bu heterojen hastalık grubunda F-18 FDG PET/BT görüntülemenin klinik uygulamadaki yeri ve hastalık yönetimine katkısı da birbirinden farklı olabilmektedir. PET/BT incelemesinde elde edilen primer tümöre ait SUVmax, SUVmean, MTV ve TLG parametrelerinin prognostik belirteç olarak kullanılabileceğini belirten çalışmaların sayısı hızla artmaktadır. Bu doğrultuda; çalışmamızda, evreleme F-18 FDG PET/BT bulguları ve primer tümöre ait metabolik parametrelerin prognostik öneminin retrospektif olarak araştırılması amaçlandı. Çalışmamıza 0-18 yaş aralığında kemik veya yumuşak doku sarkomu tanısı almış ve evreleme F-18 FDG PET/BT incelemesi yapılmış ve en az 9 aylık takip verisi bulunan 63 hasta dahil edilmiş olup, hastalar histopatolojik tanılarına göre Ewing sarkom, osteosarkom, rabdomyosarkom ve rabdomyosarkom dışı yumuşak doku sarkomu grupları altında ayrı ayrı değerlendirildi. Primer tümöre ait evreleme görüntülerinden elde edilen kantitatif parametreler ve metastatik durumun progresyonsuz ve genel sağkalım sürelerine etkisi araştırıldı. Sağkalım analizlerinde Kaplan Meier sağkalım analizi ve univariate Cox regresyon analizi kullanıldı. Kantitatif parametreler ile metastatik durum, progresyon ve ölüm arasındaki ilişki non-parametrik Mann Whitney U testi ile; metastatik durum ile progresyon ve ölüm arasındaki ilişki ise Pearson Ki-Kare ve Fisher exact test ile araştırıldı. Çalışmamızda, pediatrik grupta kemik ve yumuşak doku sarkomu tanılı hastalarda evreleme F-18 FDG PET/BT görüntülemesinden elde edilen primer tümöre ait yüksek SUVmax, SUVmean, MTV ve TLG değerlerinin uzak metastaz sıklığında artış ile ilişkili olduğu, yüksek MTV ve TLG değerlerinin yumuşak doku sarkomu tanılı hastalarda ölüm sıklığında, kemik sarkomu tanılı hastalarda ise hem progresyon hem de ölüm sıklığında artış ile ilişkili olduğu bulunmuştur. Buna ek olarak Ewing sarkom ve rabdomyosarkom dışı yumuşak doku sarkomlarında MTV değerinin sağkalım süresini etkilediği saptanmıştır. Bu veriler doğrultusunda; evreleme FDG PET/BT incelemesinde primer tümöre ait MTV ve TLG düzeylerinin prognostik bir belirteç olarak kullanılabileceği ve hastalığın tedavi ve takip süreçlerinin yönetimine katkı sağlayabileceği sonucuna varılmış olup bulguların daha geniş serilerde prospektif çalışmalar ile desteklenmesi gerekmektedir.
Anahtar Kelime: Glikoliz = Glycolysis ; Kemik neoplazmları = Bone neoplasms ; Kemik ve kemikler = Bone and bones ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Pozitron emisyon tomografi = Positron-emission tomography ; Sarkom = Sarcoma ; Sağkalım = Survival ; Yumuşak doku = Soft tissue ; Yumuşak doku neoplazmları = Soft tissue neoplasms