COVID-19 pandemi döneminde 60+ bireylerin kas iskelet sistemi rahatsızlıkları, yorgunluk düzeyleri ve fiziksel aktivite düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Gerontoloji Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Gülüşan Özgün Başıbüyük
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Amaç: Bu çalışmada, COVID-19 pandemisi döneminde 60 yaş üstü bireylerin kas iskelet sistemi rahatsızlıkları, yorgunluk düzeyleri, fiziksel aktivite düzeyleri ve sosyodemografik özellikleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkinin olup olmadığının incelenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Bu araştırmada, nicel bir çalışma tekniği olan ölçek yöntemi ile veriler toplanmıştır. Veri toplama araçları; Sosyo-demografik Bilgi Formu, Cornell Kas İskelet Sistemi Rahatsızlığı Ölçeği, Yorgunluğu Çok Boyutlu Değerlendirme Ölçeği ve Yaşlılar İçin Fiziksel Aktivite Ölçeğinden oluşmaktadır. Çalışmaya katılacak bireyler gönüllülük esasına göre belirlenmiş olup ölçekler hem yüz yüze hem de online olarak toplanmıştır. Çalışmada elde edilen verilerin istatistiksel analizleri için SAS 9.4 programı kullanılmıştır. Veriler; tanımlayıcı istatistikler, Shapiro-Wilk testi ve çarpıklık katsayılarının incelenmesi, parametrik testler, t testi, Varyans Analizi (F testi), Pearson korelasyon analizi kullanılarak değerlendirmeye alınmıştır.
Bulgular: Boyun ağrı risk skoru ile fiziksel aktivite düzeyi arasında negatif yönde zayıf düzeyde istatistiksel olarak anlamlı ilişki olduğu saptanmıştır. Yorgunluk düzeyi ile boyun, bel, sağ omuz, sol diz, sağ alt bacak, sol ayak ağrı risk skorları arasında pozitif yönde zayıf düzeyde, sağ/sol üst bacak, sağ diz ağrı skorları arasında da pozitif yönde orta düzeyde istatistiksel olarak anlamlı ilişki olduğu görülmüştür. Fiziksel aktivite düzeyi ile yorgunluk düzeyi arasındaki istatistiksel olarak anlamlı fark bulunamamıştır.
Sonuç: COVID-19 pandemisinin getirmiş olduğu sosyal izolasyon önlemlerinin ve salgın sürecinin belirsiz durumunun uzun vadeli olumsuz etkileri, yaşlı bireylerin biyopsikososyal rezervlerini olumsuz etkilemektedir. Bu olumsuz etkilerin giderilmesi, yaşlı bireylerin sağlıklı, aktif yaşlanmasını teşvik etmek ve onlara katılım alanları sağlamak için yeni araştırmaların yapılmasını ve stratejilerin geliştirilmesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: covid-19, kas-iskelet sistemi rahatsızlığı, fiziksel aktivite, yorgunluk, yaşlılık