Mesleki normların hekimler, hakimler ve öğretmenlerin duygusal emek pratiklerine etkisini anlamaya yönelik nitel bir araştırma


Öğr. Gör. Dr. PINAR UÇAR GÜR

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme, Türkiye

Tez Danışmanı: Doç. Dr. Janset Özen Aytemur

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Duygusal emek kavramı, günlük iş performansının bir parçası olarak duyguların yönetimi olarak tanımlanmaktadır. Bu alandaki araştırmaların çoğu, müşterilerin rahat, mutlu ya da huzurlu hissetmelerini sağlamak için çalışanların kendi duygularını biçimlendirmesinin gerekli olduğu hizmet sektöründeki işlerle ilgilidir. Ancak profesyonel mesleklerde duygusal emeğin önemine çok az dikkat edilmiştir. Bu noktada bu çalışmanın amacı, mesleki normların duygusal emek davranışlarını üzerindeki etkisini ortaya koymak ve bu davranışların bireysel sonuçlarını açıklayabilmektir. Bu kapsamda konuya dair zengin bilgiyi sağlayacağı düşünülen ve tarihsel olarak erken kurumsallaşmış; yoğun iletişim ve etkileşime dayalı olarak icra edilen ve dolayısıyla duygusal emek davranışları için zengin tespitler yapmayı mümkün kılacak mesleki bağlama sahip olan öğretmenler, hekimler ve emekli hakimler seçilmiş ve onlarla yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiş ve verilere içerik analizi uygulanmıştır. Öğretmenlerin duygusal emek davranışı açıklayan olgular olarak duygu yönetimi, meslek etiği ve profesyonellik ile sosyal destek ana temaları ortaya çıkmıştır. Hekimlerle yapılan görüşmelerin içerik analizi sonucunda duygu yönetimi ile meslek etiği ve profesyonellik olarak iki ana tema öne çıkmıştır. Emekli hakimlerle yapılan görüşmelerin içerik analizi sonucunda duygu yönetimi, mesleki normlar ve profesyonellik ana temalar olarak belirlenmiştir. Bu bulgular ışığında her üç meslek grubunda da mesleki normların duygusal emek davranışı üzerinde etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.