Keçiborlu Kükürt Fabrikası Flotasyon Atıklarının Kireçli Toprak ve Ahır Gübresi Kullanarak Fitoremediasyon Tekniği İle Islah Edilmesi.
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Toprak Bilimi ve Bitki Besleme, Türkiye
Tez Danışmanı: Mustafa Kaplan
Tezin Onay Tarihi: 2009
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Bu çalışmada; Keçiborlu kükürt fabrikası etrafında terk edilmiş durumda bulunan
flotasyon atık alanlarının iyileştirici materyaller kullanılarak yeniden bitkilendirilmesi
amaçlanmıştır. Bu amaçla flotasyon atığına ıslah amaçlı kireçli toprak (% 10-20-30-40)
ve ahır gübresi (% 4-8) uygulandıktan sonra yüksek otlak ayrığı (Agropyron elongatum)
ve kamışsı yumak (Festuca arundinacea) çim çeşitleri yetiştirilmiştir. Saksı denemesi
tesadüf blokları deneme desenine göre 4 tekerrürlü olarak kurulmuştur. 3 aylık deneme
süresi sonunda alınan bitki ve ortam örneklerinde azot, fosfor, potasyum, kalsiyum,
magnezyum, sodyum, demir, çinko, mangan, bakır, kobalt, nikel, krom, kurşun ve
kadmiyum analizleri yapılmıştır.
Araştırma sonucunda; flotasyon atığına değişen düzeylerde kireçli toprak ve ahır
gübresi uygulanarak oluşturulan yetiştirme ortamlarının ve çim bitkilerinin azot, fosfor,
potasyum, kalsiyum, magnezyum, sodyum, demir, çinko, mangan, bakır, kobalt, nikel,
krom, kurşun ve kadmiyum içeriği üzerine uygulamaların etkilerinin istatistiksel olarak
önemli düzeylerde (P<0.001) olduğu tespit edilmiştir.
Deneme sonunda yapılan ortam analizlerine göre kireçli toprak ve ahır gübresi
uygulamaları flotasyon atığının pH’sını artırmış, EC’sini ise düşürmüştür. Ahır gübreli
uygulamalarda ahır gübresi ilave edilmeyenlere göre daha yüksek N, P, K, Mg ve Mn
içerikleri tespit edilmiştir. En yüksek kireçli toprak uygulaması (% 40) sonucunda ise
ortamların Ca içeriği en yüksek değerlere ulaşmıştır. Uygulamalar sonunda ortamların
Zn, Cu, Ni, Cr, Pb ve Cd içerikleri izin verilen sınır değerleri arasında olduğu için herhangi bir toksisite riski içermemektedir. Flotasyon atığına özellikle kireçli toprak
ilavesi sonrasında Fe içeriği önemli düşüşler göstermiştir.
Flotasyon atığına artan oranlarda kireçli toprak ve ahır gübresi ilaveleri, yetiştirilen
çim bitkilerinin kuru madde verimini artırmıştır. Bitki analiz sonuçlarına göre; her iki
çim bitkisinin N, P, K, Ca, Mg, Mn ve Fe içeriklerinin yeterli ve yüksek; Ni, Cr, ve Cd
içeriklerinin ise ortamda az miktarda bulunmalarına rağmen bitki bünyesinde toksisite
yapacak düzeylerde olduğu belirlenmiştir. Kireçli toprak ve ahır gübresi ilaveleri oranı
yüksek tutulunca bitkilerin Pb ve Ni içeriklerinin azaldığı tespit edilmiştir.