Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Maliye, Türkiye
Tez Danışmanı: Prof. Dr. Nihat Falay
Tezin Onay Tarihi: 2003
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Bu tezde, Türkiye'de yerel yönetimlerin (belediyelerin) mali krizinin varlığı ve nedenleri irdelenmeye çalışılmaktadır. Tezin amacı ise, temelde, mali krizin oluşmasında çıkarları birbiriyle çatışan grup ve sınıfların etkisini sorgulamaktır. Bunun için, belediyelerin harcamalarına ve gelirlerine karar veren belediye meclislerinin yapısı; yerel yöneticinin yapısı ve çıkarları; yerel yönetim ile merkezi yönetim ilişkileri ve 1980 sonrası dönemde ağırlık kazanan küreselleşme, yerelleşme ve özelleştirme politikalarının etkileri vs. ele alınmaktadır. Türkiye'de yerel yönetimlerin özellikle 1980'li yıllardan itibaren giderek artan biçimde özel sermayenin istek ve arzularına duyarlı hale geldiği söylenebilir. Bu anlamda belediyeler, özel sermayenin üretilmesini istediği mal ve hizmetleri üretmektedir. Bu durum, belediyelerin hem daha fazla harcama yapmasını zorunlu kılmakta hem de bütçe açığı ve mali kriz tehdidi altında kalmalarına yol açmaktadır. 1980 sonrası dönemde, yerel kamusal hizmetlerin yeni kâr alanları olarak özel sektöre devri; belediyelerin ucuz kamusal borçlanma İmkanlarının daraltılarak (hatta İller Bankası'nın tasfiye süreciyle ortadan kaldırılarak) yüksek faizli ve döviz kuru artışları ile birlikte özel mali piyasalara bağlanması; kentsel rantların ve kentsel toprak rantlarının etkin bir biçimde vergüendirilmemesi; vs. bir yandan yerel yönetimlerin sermayenin istek ve çıkarlarına karşı savunmasız hale gelmesine ve giderek yetki ve güç alanını yitirmesine yol açarken, diğer yandan sermayenin krizlerine maruz bırakmaktadır.