FARKLI YETENEK KESTİRİM YÖNTEMLERİYLE BİLGİSAYAR ORTAMINDA BİREYE UYARLANMIŞ TESTLERİN ÇEŞİTLİ KOŞULLARA GÖRE İNCELENMESİ
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Eğitim Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Bayram Bıçak
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Bu çalışma, bilgisayar ortamında bireye uyarlanmış testlerin (BOBUT) farklı koşullarda ve yetenek kestirim yöntemleri altında gösterdiği performansı analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında, BOBUT sisteminin post-hoc simülasyon sonuçları kullanılarak farklı yetenek kestirim yöntemlerinin doğruluk, güvenilirlik ve kullanışlılık üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, canlı BOBUT uygulamalarında yetenek kestirim yöntemlerinin performans özelliklerini karşılaştırmak amacıyla kullanılmıştır. Ayrıca çalışmada BOBUT ve doğrusal testler çeşitli kriterler açısından karşılaştırılarak her iki test türünün avantajları ve sınırlılıkları ortaya konmuştur. Tüm bu uygulamalar, BOBUT'un farklı yetenek kestirim yöntemleriyle gerçek ve simülasyon koşullarında test edilmesini sağlamak amacıyla temel araştırma modeline dayalı olarak tasarlanmıştır. Araştırma kapsamında iki farklı çalışma grubu oluşturulmuştur. İlk çalışma grubunda madde test kalibrasyonu ve post-hoc simülasyonlar gerçekleştirilirken ikinci çalışma grubunda canlı BOBUT ve doğrusal test uygulamaları yürütülmüştür. Okuduğunu anlama becerisini ölçmeye yönelik 155 maddelik bir madde havuzu geliştirilmiş ve 1502 ortaokul öğrencisinden elde edilen verilerle çeşitli başlama kuralları (theta=0, theta=-0,5:0,5), madde seçim yöntemleri (MEI, MFI, KL), yetenek kestirim yöntemleri (ML, EAP, MAP) ve sonlandırma kuralları (standart hata ve sabit madde sayısı) kombinasyonları değerlendirilmiştir. Post-hoc simülasyon sürecinin ardından 263 öğrenciye üç farklı yetenek kestirim yöntemi kullanılarak canlı BOBUT ve 25 maddelik doğrusal test uygulamaları yapılmış, bu yöntemlerin performansları karşılaştırılmıştır. Sonuçlar, başlama kurallarının test performansı üzerinde simülasyon süresi ve madde örtüşme oranları dışında minimal bir etkisi olduğunu göstermiştir. Madde seçim yöntemleri