Bazı Biyomalzemelerin Radyasyon Soğurma Özelliklerinin Araştırılması


Doç. Dr. AYCAN ŞENGÜL

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fizik Anabilim Dalı, Türkiye

Tez Danışmanı: İskender Akkurt

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

İyonlaştırıcı radyasyona maruz kalmak, diğer uygulamalarda olduğu gibi, belli bir risk seviyesini beraberinde getirir. Bu risk seviyesi, bireyin modern yaşam tarzının faydalarından yararlanmak için kabul ettiği risk seviyesinden düşüktür. 

Radyasyondan korunmanın amacı insanları ve çevreyi iyonlaştırıcı radyasyonun zararlı etkilerine karşı korumaktır. Bu tez çalışmasında bazı biyomalzemelerin radyasyon soğurma özellikleri hesaplamalı ve deneysel olarak incelendi. Tezin hesaplamalı kısmında 8 farklı biyomalzeme için Gamos 6.2 simulasyon programı kullanılarak I ve I0 değerleri elde edilmiştir.  Ölçümlerde 137Cs (0,662 MeV) ve 60Co (1,173 ve 1,332 MeV) radyoaktif kaynakları kullanılarak, Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Fizik Bölümü Nükleer Fizik A.B.D. Gamma Spektroskopi Laboratuarında bulunan NaI (Tl) detektörü ile yapılmıştır.

GAMOS simulasyon programı ile hesaplanan sonuçlar hem NaI(Tl) detektörü ile elde edilen deney verileri hem de XCOM dataları ile karşılaştırıldı. (μ) ve (μ/ρ) değerlerinin yanı sıra, radyasyon soğurma özellikleri açısından önem taşıyan yarı değer kalınlığı (YDK), onda bir değer kalınlığı (ODK) ve ortalama serbest yol (OSY) nicelikleri elde edilmiştir. Simulasyon sonuçlarının tüm biyomalzemeler için hem XCOM hem de deney verileri ile uyumlu olduğu görüldü.

Simulasyon sonuçları, Monte Carlo tekniğinin, özellikle fiziksel olarak üretilmesi zor olan numuneler için, kütlesel soğurma katsayılarının istenilen gama enerjisinde hesaplanması için bir alternatif olarak kullanılabileceğini göstermiştir.