Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: A. Hüseyinzade Adina Azerbaycan Devlet Medeniyet ve Ince Sanat Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, Art History and Theory, Azerbaycan
Tez Danışmanı: Prof.Dr. Kerim Kerimov
Tezin Onay Tarihi: 1989
Tezin Dili: Azerbaycan Dili
Desteklendiği Program: Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı (ÖYP)
Özet:
Daha 1900’lerin başında Azerbaycan-Bakü’de yayımlanan "Molla Nesreddin" (Hoca Nasrettin) dergisi halk arasında çok popüler olmuştur. İsmini ünlü Türk mizah karakteri Nasrettin Hoca’dan alarak mizah, eleştirel yazılar ve karikatürler sunarak Azerbaycan sanatına damgasını vurmuştur. Bildiğimiz gibi Hoca Nasrettin, halk arasında bilgelik ve espri anlayışı ile tanınan bir figürdür, bu nedenle de derginin ismi de mizahi içerik anlayışını simgeler. Geçtiğimiz yüzyılın başlarında Azerbaycan toplumundaki sosyal, politik ve günlük hayattaki olaylara mizahi bir bakış açısıyla yaklaşılmıştır. Dergi aracığıyla karikatürler ve yazılar okuyuculara eğlenceli ve düşündürücü içerikler sunulmuştur. O dönem Bakü’de basılan birkaç dergi içerisinde en popüler mizah dergisi Hoca Nasrettin dergisi öne çıkmıştır.
Hoca
Nasrettin dergisinin devamı olan Kirpi dergisi bu geleneği sürdürerek Azerbaycan toplumunda Sovyet döneminde öne çıkmıştır.
Derginin 30 yıllık tarihi, sanatçıları tezde geniş analiz edilmiştir. 1984-1989
yılları arasında SSCB'de başlanan Yenden Yapılanma döneminde sanatta
eleştirisel yaklaşımlar yeni bir boyut kazanmıştır. Azerbaycan-Bakü'de 1959 yılından faaliyet gösteren
"Kirpi" mizah dergisinin son beş yıllık faaliyeti tezde
incelenmiştir. Özellikle genç mizah-sanatçıların özgür cesaretli karikatürlerine
geniş yer verilmiştir.