Türkiye'de boğa güreşi festivallerinin kültürel ve ekonomik coğrafya açısından değerlendirilmesi


Arş. Gör. SAMET ALKAN

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Coğrafya, Türkiye

Tez Danışmanı: İhsan Bulut

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada Türkiye'de boğa güreşi festivallerin ortaya çıkışında coğrafi faktörlerin etkisi araştırılmış, festivallerin sosyoekonomik ve kültürel boyutlarının ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Türkiye'de boğa güreşi festivali düzenlenen 5 bölge (Karadeniz, Ege, Akdeniz, Doğu Anadolu, Marmara) 9 ilde (Artvin, Rize, Erzurum, Aydın, Muğla, İzmir, Denizli, Antalya, Bursa) saha çalışması yapılmıştır. Saha çalışması festival takvimine göre planlamış, düzenlenen 60'ı aşkın festivalden her ilde ve her bölgede en az bir festivale katılacak şekilde örneklem seçilmiştir. Örneklem olarak seçilen 23 festivalde, boğa yetiştiricisi ve organizatörlerden oluşan 58 kişi ile mülakat yapılmış, 922 kişiye anket uygulanmıştır. Toplanan veriler SPSS ve MAXQDA programları aracılığı ile analiz edilmiştir. Analiz sonuçları ve saha gözlemlerinden, boğa güreşi festivallerinin kırsal yaşamdan beslenerek ortaya çıktığı, zamanla aşırı ilgi görerek binlerce kişinin katıldığı etkinlilere dönüştüğü bulgularına ulaşılmıştır. Kitlelerin boğa güreşi festivallerine olan ilgisi festival düzenlenen destinasyonlara turist akışı olarak yansımış, bu durum sahada sosyoekonomik ve kültürel açıdan önemli kazanımlar oluşturmuştur. Festivaller kendi ekonomisini yaratmış, sahada büyükbaş hayvancılık sektörü festivallere göre yeniden yapılandırılmıştır. Festivallerin düzenlendiği destinasyonlar turizmden ciddi gelirler elde etmiş, boğa güreşi festivalleri bir turizm çekiciliği olarak kalkınmanın önemli bir aktörü olmuştur. Yöre sakinleri ile turistler arasında mekânın sınırlarını aşan sosyal ağlar kurulmuş bu ağlar ticari ilişkilerine yansıyacak şekilde genişlemiştir. Kırsal nüfusun yaşadığı yerle bağı güçlenmiş, yerel değerlere olan bağlılığı artmıştır.