İKLİM KRİZİ BAĞLANTILI AFETLER EKSENİNDE KIRSAL TARIMSAL TOPLULUKLAR: ANTALYA ÖZELİNDE NİTEL BİR ANALİZ

21. yüzyılda en büyük tehlikelerden biri haline gelen iklim krizi, insanın doğayı tahakküm altına alma çabalarının bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Fosil yakıtların bilinçsizce tüketilmesi, atmosferdeki karbon gazının hızla artmasına ve yüzey sıcaklıklarının yükselmesine neden olmuştur. Sanayi kapitalizmi ve modernizmle beslenen bu kriz, sürdürülemez ekonomik modellerin bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Özellikle gelişmekte olan ülkelerdeki kırsal topluluklar, sınırlı adaptasyon kapasiteleri ve tarıma olan yüksek bağımlılıkları nedeniyle başlıca kırılgan gruplardan biri olarak karşımıza çıkmaktadır. İklim değişikliği bağlantılı afetler ekseninde dünyada Akdeniz Havzası, Akdeniz Havzasında Türkiye, Türkiye’de de Antalya sıcak noktalardan biridir. Türkiye'nin iklim krizi bağlantılı afetlere en sık ve en yoğun maruz kalan kentlerinden biri olan Antalya'da, iklim krizinin etkilerine karşı en kırılgan gruplardan biri olan kırsal tarımsal toplulukların, bu afetleri nasıl deneyimlediklerinin bütünsel ve ilişkisel bir analizini gerçekleştirmeyi amaçlayan bu araştırma ilgili toplulukların; iklim afetleriyle başa çıkma, onlara uyum sağla(yama)ma ya da kırılganlaşma süreçlerinin şekilleniş biçimlerini anlamayı hedeflemiştir. Nitel yöntemin, amaçlı ve kartopu örneklemin kullanıldığı araştırma kapsamında iklim krizi bağlantılı afetler arasında 1) artan ve yoğunlaşan hortumlardan, 2) azalan düzenli yağışlar ve artan sıcaklıklara bağlı yaşanan kuraklıklardan ve 3) sıklığı ve şiddeti artan orman yangınlarından etkilenen kırsal tarımsal topluluklar bağlamında 3 farklı vaka ele alınmıştır. Maruz kalma yoğunluklarından hareketle; kuraklık bağlamında Korkuteli, hortum- fırtına bağlamında Kumluca ve orman yangını bağlamında Manavgat ilçeleri belirlenmiştir. 3 ilçede, 25 mahallede, 25’i kadın 69’u erkek 94 yerel topluluk üyesini, 15 muhtarı, 8 kooperatif yetkilisi ve komisyoncuyu ve 25 yerel kurum temsilcisini içeren bir örneklem kapsamında 133 katılımcı ile görüşülmüştür. Çoklu dinamikleri ele alan ve ilişkisel perspektifle yaklaşılan araştırma sürecinde elde edilen veriler, fenomenolojik araştırma yaklaşımına uygun olarak, ilgili literatür, raporlar ve araştırma bulgularıyla ilişkili ve sistematik bir biçimde, MAXQDA Plus programı aracılığıyla tematik olarak sınıflandırılmış, analize tabi tutulmuş ve yorumlanmıştır. Dokuz ana temadan ilk üçünde alana ilişkin geniş kapsamlı bilgiler verilerek analizin bağlamı inşa edilmekte, devam eden altı ana temada ise iklim afetlerinin kırsal tarımsal topluluklar üzerindeki etkilerine ilişkin süreç detaylı bir şekilde analiz edilmektedir.
Anahtar Kelimeler: İklim Krizi, İklim Afetleri, Kırılganlık, Uyum ve Direnç, İklim Adaleti