Fen eğitiminde probleme dayalı öğrenme modelinin öğretmen adaylarının eleştirel düşünme ve 21. yüzyıl becerilerinin gelişimine etkisi
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Fatih Serdar Yıldırım
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Bu çalışmanın amacı, Fen Bilgisi Öğretmenliği 2. sınıf öğretmen adaylarına uygulanan probleme dayalı öğrenme modelinin; öğretmen adaylarının eleştirel düşünme ve 21. Yüzyıl becerilerinin gelişimine etkisini araştırmak amaçlanmıştır. Uygulama, 2022-2023 eğitim öğretim yılı güz döneminde, Antalya ilinde bulunan Akdeniz Üniversitesi Eğitim Fakültesi Fen Bilgisi Öğretmenliği 2. Sınıfında öğrenim görmeye devam eden 48 Öğrenci ile yapılmıştır. Araştırmada ön test-son test kontrol gruplu deneysel desen modeline göre Fen ve Teknoloji Kaynaklı Sorunlar dersinde Eleştirel Düşünme Becerisi Testi (Critical Thinking Skill Test) ve Çok Boyutlu 21. Yüzyıl Becerileri Ölçeği (Multidimensional 21st Century Skills Scale) uygulama süresince ön test ve son test olmak üzere iki kere uygulanmıştır. Bu öğrencilerden 24 kişi deney grubunu, 24 kişi ise kontrol grubunu oluşturmaktadır. Deneysel bir çalışma olduğu için evren ve örneklem tespitine gidilmemiştir. 14 hafta boyunca deney grubunda Fen ve Teknoloji Kaynaklı Sorunlar dersinde probleme dayalı öğrenme modeli ile dersler işlenmiştir. Kontrol grubunda ise geleneksel yöntem ile dersler işlenmiştir. Nicel verilerin elde edilmesi için uygulama öncesinde ve uygulama sonrasında deney grubunda ve kontrol grubunda veri toplama aracı olarak Çevik ve Şentürk (2019) tarafından geliştirilen "Çok Boyutlu 21. Yüzyıl Becerileri Ölçeği (Multidimensional 21st Century Skills Scale)" ve Eğmir ve Gürbüz (2016) tarafından geliştirilen "Eleştirel Düşünme Becerisi Testi (Critical Thinking Skill Test)" kullanılmıştır. Bu çalışmada nicel veri toplama aracı olarak kullanılan çok boyutlu 21. Yüzyıl becerileri ölçeği kendi içinde alt boyutlara ayrılmaktadır. Verilerin analizinde bütün alt boyutların ayrı ayrı analizi yapılmıştır. Elde edilen verilerin analizinin yapılması için öncelikle verilerin normal dağılıp dağılmadığına bakılması gerekmektedir. Normallik testi olan Shapiro Wilk Testi uygulanıp verilerin normal dağılmadığı görülmüştür. Daha sonra ise non-parametrik yani parametrik olmayan testlerin, grupların ön test ve son test puanlarının karşılaştırılabilmesi için Mann Whitney U Testi analizi seçilmiştir. Araştırmanın istatistiksel analizleri için SPSS 26 paket programı kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen nicel bulgular doğrultusunda bu çalışmada, probleme dayalı öğrenme modeli ile ders işlemen deney grubunun sonucunda "Fen ve Teknoloji Kaynaklı Sorunlar" dersinde uygulanan probleme dayalı öğrenme modeli, fen eğitiminde probleme dayalı öğrenme modelinin öğretmen adaylarının eleştirel düşünme, 21. yüzyıl becerilerine ve 21. yüzyıl becerilerinin alt boyutları olan bilgi ve teknoloji okuryazarlığı becerilerine, eleştirel düşünme ve problem çözme becerilerine, girişimcilik ve inovasyon becerilerine, sosyal sorumluluk ve liderlik becerilerine ve kariyer bilincinin gelişimine etkisini olumlu yönde etkilemiştir. Elde edilen bulgulara dayanarak uygulamaya yönelik ve araştırmaya yönelik öneriler sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: 21. Yüzyıl Becerileri, Eleştirel Düşünme Becerisi, Fen ve Teknoloji, Probleme Dayalı Öğrenme Modeli.