Viscum album ile Fonksiyonelleştirilmiş ZnO Nanokompozitlerin Yeşil Sentezi, Karakterizasyonu ve Kolorektal Kanser Modellerinde Antikanser Etkilerinin Değerlendirilmesi


Bozdağ A. (Yürütücü), Odabaş Köse E., Narin İ., Cumaoğlu A., Paşayeva Fatullayev L.

Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Araştırma Projesi, 2026 - 2027

  • Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
  • Destek Programı: BAP Araştırma Projesi
  • Başlama Tarihi: Temmuz 2026
  • Bitiş Tarihi: Temmuz 2027

Proje Özeti

Kolorektal kanser, dünya genelinde en sık görülen ve kansere bağlı ölümlerin başlıca nedenleri arasında yer alan malignitelerden biridir. Tümör baskılayıcı p53 geninin fonksiyon kaybı, tedavi direnci ve kötü prognoz ile yakından ilişkilidir. p53 mutasyonlarının yüksek prevalansı, p53-bağımsız hücre ölüm mekanizmalarını hedefleyen yenilikçi ve çok yönlü antikanser stratejilerin geliştirilmesini gerekli kılmaktadır.
Bu projede, ZnO tabanlı metal oksit nanokompozitlerin Viscum album meyve metanol ekstresi ile fonksiyonelleştirilerek HCT-116 p53-/- ve p53+/+ kolorektal kanser hücre hatlarındaki biyolojik etkilerinin araştırılması amaçlanmaktadır. Bu kapsamda ZnO, ZnO/Viscum album, ZnO/Ag/Viscum album, ZnO/CuO/Viscum album ve ZnO/Ag/CuO/Viscum album nanokompozitleri sentezlenecek ve XRD, SEM/TEM, FT-IR ile zeta potansiyel analizleri kullanılarak fizikokimyasal olarak karakterize edilecektir. Sitotoksik etkiler MTT hücre canlılığı testi ile değerlendirilecek, doz-cevap eğrileri oluşturularak IC50 değerleri belirlenecektir. Antikanser etkinliğin moleküler mekanizmalarını ortaya koymak amacıyla AKT ve mTOR protein ekspresyon düzeyleri Western blot yöntemiyle; FOXO3A ve kaspaz-3 gen ekspresyonları ise RT-qPCR analizi ile incelenecektir. Ayrıca nanokompozitlerin antimikrobiyal etkinlikleri Gram-pozitif ve Gram-negatif bakteri suşları üzerinde değerlendirilecek; antioksidan kapasiteleri DPPH radikal giderim, CUPRAC ve FRAP yöntemleri kullanılarak nicel olarak belirlenecektir.
Bu çalışma, AKT/mTOR–FOXO3A–kaspaz-3 ekseni üzerinden p53-bağımsız apoptotik mekanizmaları hedefleyen nanoteknolojik yaklaşımlara katkı sağlamayı ve bitkisel biyoaktif bileşikler ile metal oksit nanokompozitlerin sinerjik kullanımına dayalı çok yönlü terapötik potansiyeli ortaya koymayı hedeflemektedir.