Göçmen ailelerle yürütülen konsültasyon hizmetleri: Okul psikolojik danışmanlarına yönelik bir rehber geliştirilmesi
TÜBİTAK Projesi, 2219 - Yurt Dışı Doktora Sonrası Araştırma Burs Programı, 2023 - 2024
- Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
- Destek Programı: 2219 - Yurt Dışı Doktora Sonrası Araştırma Burs Programı
- Başlama Tarihi: Ağustos 2023
- Bitiş Tarihi: Ağustos 2024
Proje Özeti
Dünyada her yıl milyonlarca insan uluslararası göçlerle yer değiştirmektedir. Ne yazık ki, birçok göçmen bireysel, toplumsal ve sistemik sorunlarla karşı karşıya kalmakta ve bu sorunlar çocukların ve ailelerin sosyal uyumunu zorlaştırmaktadır. Çocukların eğitimini, sağlığını ve refahını sağlamada başlıca kurumlar olan okullarda göçmen öğrenciler ve aileleri ile etkileşime girerek öğrencilerin uyumunu ve gelişimini destekleme rolü okul psikolojik danışmanlarına düşmektedir. Okul psikolojik danışmanları doğrudan hizmetler yolu öğrencilerle aynı zamanda dolaylı hizmetler yolu ile ailelerle çalışmaktadır. Dolaylı hizmetlerden en önemlisi konsültasyon hizmetleridir. Göçmen aileler yüksek risk grubunda bulunduklarından göçmen ailelere sunulacak konsültasyon hizmetleri hayati önem taşımaktadır. Ancak, araştırmalar okul psikolojik danışmanlarının göçmen alilerle çalışmayı karmaşık ve zorlayıcı bulduklarını ve konsültasyon çalışmaları gerçekleştirmede kendilerini yetersiz olarak algıladıklarını göstermektedir. Okul psikolojik danışmanlarının göçmen ailelerle iş birliği ve konsültasyon konusunda gerekli bilgi, beceri ve kaynaklara sahip olmaları ve bu hizmetleri sağlama konusunda yetkin olmaları beklenmektedir. Uluslararası alanyazında konsültasyon hizmetlerini etkileyen faktörleri inceleyen araştırmalar oldukça sınırlıdır. Bu araştırmada, okul psikolojik danışmanlarının konsültasyon özyeterliklerinde demografik faktörler ile şefkat, bilişsel esneklik ve çok kültürlü okul psikolojik danışmanlığı davranışlarının rolü incelenerek bulgular ışığında okul psikolojik danışmanlarının konsültasyon hizmetlerinde kullanabilecekleri bir rehber geliştirilmesi, hazırlanacak rehberde araştırma sonucu ortaya çıkan faktörleri içeren bilgi ve etkinliklere yer verilmesi amaçlanmaktadır. Araştırma yöntemi olarak açıklayıcı sıralı desen kullanılacak, buna göre, okul psikolojik danışmanlarının konsültasyon özyeterliklerini etkileyen demografik değişkenleri ortaya koymak, ve YEM ile şefkat ve bilişsel esnekliğin (bağımsız değişken) ve çok kültürlü okul psikolojik danışmanlığı davranışlarının (aracı değişken) konsültasyon özyeterliğine (bağımlı değişken) ne ölçüde katkı sağladığını anlamak için önce nicel veriler toplanacak, nicel analiz bulguları ışığında hazırlanacak yarı-yapılandırılmış görüşme formu ile okul psikolojik danışmanlarının konsültasyon özyeterliklerini etkileyen durumlara, karşılaştıkları engellere, destek kaynaklarına ve ihtiyaçlarına ilişkin görüşleri derinlemesine incelenecek, nicel ve nitel analiz sonuçlarının birlikte yorumlanmasıyla konsültasyon özyeterliğini açıklayan faktörler detaylandırılacak ve tüm bu bilgiler ışığında, okul psikolojik danışmanlarının okullarda göçmen ailelere konsültasyon hizmetleri sağlamada kullanabilecekleri ve araştırma kapsamında incelenen değişkenleri içeren bir rehber geliştirilecektir. Araştırmada, Konsültasyon Öz-Yeterlik Ölçeği, Çok Kültürlü Okul Psikolojik Danışmanlığı Davranış Ölçeği, Bilişsel Esneklik Envanteri, Şefkat Ölçeği, demografik bilgi formu ve yarı yapılandırılmış görüşme formu veri toplama aracı olarak kullanılacaktır. Araştırma bulgularının uluslararası dergilerde de yayınlanması, sözlü bildiri, eğitim, çalıştay ve ilgili kurumlarla paylaşılarak yaygınlaştırılması planlanmaktadır. Geliştirilen rehber alana katkı sağlayacak özgün bir ürün olacaktır. Bulgular ayrıca gelecekteki yayın ve projelere de temel oluşturacaktır. Bu araştırma, araştırmacının okul psikolojik danışmanlığı ve konsültasyon alanında bilgi ve becerilerini geliştirecek, aynı zamanda psikolojik danışman eğitimcisi olarak verdiği derslerin içeriğine katkı sağlayacaktır. University of South Florida’da alanında uzman öğretim üyelerinin derslerine, eğitim ve seminerlere katılmak farklı bakış açılarını, çeşitli uygulamaları, güncel yöntem ve teknikleri öğrenmeye katkıda bulunacak ve Türkiye’ye dönüşte okul psikolojik danışmanlığı ve konsültasyon alanında araştırmalar yürütmesini destekleyecektir. ABD okul psikolojik danışmanlığının doğduğu ülke olması ve yoğun göçmen nüfusu nedeniyle tercih edilmiştir ve mevcut araştırma için ideal ülke olduğu düşünülmektedir.