Akademik Veri Yönetim Sistemi
TÜBİTAK Projesi, 2209-A - Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı, 2026 - 2027
Günümüzde artan kentleşme, motorlu
taşıt bağımlılığını artırarak trafik yoğunluğu, enerji tüketimi, hava kirliliği
ve karbon emisyonları gibi çevresel sorunları beraberinde getirmektedir. Bu
durum, sürdürülebilir ulaşım türlerinin planlanmasını hem çevresel hem de
toplumsal bir gereklilik haline getirmiştir. Bu bağlamda bisiklet ulaşımı,
düşük karbon salınımı, enerji verimliliği ve erişilebilirlik gibi
avantajlarıyla sürdürülebilir ulaşım politikalarının temel bileşenlerinden biri
olarak öne çıkmaktadır. Ancak bisiklet güzergâhlarının planlanması, yalnızca
fiziki altyapıya değil; aynı zamanda çevresel, sosyal ve güvenlik kriterlerinin
çok boyutlu biçimde değerlendirilmesine dayanmaktadır.
Bu araştırmanın amacı, orta ölçekli kentlerde
sürdürülebilir ulaşımın geliştirilmesine katkı sağlamak amacıyla, Coğrafi Bilgi
Sistemleri (CBS) ile Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemlerini
bütünleştirerek en uygun bisiklet güzergâhının belirlenmesidir. Araştırma,
Antalya ili Serik ilçesi örneğinde yürütülecek olup; fiziksel (eğim, yol
genişlikleri, fiziksel durum), çevresel (arazi kullanım türü, kullanıcı
yoğunluğu, ulaşım sistemine entegrasyon, mülkiyet durumları, trafik yoğunluğu)
ve görsel ölçütlere (yapı yükseklikleri, yeşil alanlara yakınlık, bina nizam
durumu) ait kriterler dikkate alınacaktır. Çalışmada, Çok Kriterli Karar Verme yöntemlerinden
Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) yöntemi kullanılarak kriterler uzman
görüşlerine göre ağırlıklandırılacaktır. Ardından CBS ortamında uygunluk
analizi gerçekleştirilecek ve alternatif bisiklet güzergâhları üretilecektir.
Sayısal ortamda üretilen uygunluk haritalarındaki alternatif bisiklet yolu
güzergahlarının fiziksel uygulanabilirliği saha çalışmalarıyla
değerlendirilecektir. Elde edilen bulgular doğrultusunda sürdürülebilir
bisiklet yolu öneri planı oluşturulacaktır.
Proje, 12. Kalkınma Planı ve 2030 Sanayi ve Teknoloji Stratejisi’nde vurgulanan “sürdürülebilir ulaşım ve akıllı kent çözümleri” hedefleriyle doğrudan ilişkilidir. Elde edilecek sonuçlar, orta ölçekli kentlerin sürdürülebilir ulaşım planlamasında kullanılabilecek CBS-ÇKKV tabanlı bir karar destek modeli geliştirilmesine katkı sağlayacaktır. Ayrıca proje, öğrencilerin mekânsal analiz, veri değerlendirme ve bilimsel yazım becerilerini geliştirerek araştırma yetkinliklerini artıracaktır.