Tekstil Yüzeylerinin 3b Yazıcı Teknolojileri İle Birleşimi ve Yeni Uygulama Önerileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HALE AVCI YILMAZ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Kezban Sönmez
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Endüstri devriminden günümüze kadar geçen sürede insanlığın üretim biçiminde, yaşam tarzında ve sanat anlayışında köklü dönüşümler gerçekleşmiştir. Sanayinin gelişimi ile değişen üretim anlayışı, kitleselleşmeye yönelirken tasarım anlayışını da beraberinde yönlendirmiştir. Tasarım ve kitlesel üretim arasındaki uygulama problemlerini çözmek amacıyla yapılan çeşitli araştırmalar sonucunda, iplik bükme makinesi, dokuma makinesi, silindir (rulo) baskı makinesi keşfedilmiş ve her biri tekstil tasarımında dönüm noktası olmuştur. Endüstri üretimi öncesinde, el emeği yoğun tekstil tasarım ve ürünleri ağırlıkla "zanaat" olarak değerlendirilmektedir. Ancak sonrasında, tekstil üretimi bir sanat ve tasarım alanına dönüşerek deneysel çalışmaların yapılabilmesine olanak sağlamış, farklı disiplinler ile etkileşim göstermiştir. Günümüzde tekstil tasarımı, 21. yüzyılın çığır açan teknolojik gelişmeleri ile boyut değiştirmiş, elektronik ortama aktarılmasıyla beraber tasarım süreci ve kavramları yeniden tanımlanmıştır. Sanatsal ve deneysel çalışmalarise çoğalarak geniş bir alana yayılmıştır. İçinde bulunduğumuz yüzyılda devrim niteliği taşıyan başka bir gelişme ise 3 boyutlu baskı (3B baskı) teknolojileridir. "Endüstri 4" olarak nitelendirilen yeni dönemde yer alan bu teknoloji, hızla ilerleyerek farklı alanlardaki üretim süreçlerini derinden etkilemektedir. Tekstil üretim ve tasarım süreçlerini de kapsayan etki, sanatçı ve tasarımcının keşfetmesi gereken yeni bir alan oluşturmaktadır. Bugün evlerde yer almaya başlayan ve bireysel amaçlarla kullanılan 3B yazıcı teknolojilerinin bilgisayarlar ya da telefonlar kadar yaygın olacağını tahmin etmek güç değildir. Tasarımcı ise, ürünün geniş kitlelere ulaşması amacı ile "yenilikçi olma", "rekabet etme" gibi önceliklere sahiptir. Bu sebeple 3B baskı teknolojilerine dair bilgiyi tasarı ve üretim sürecine dahil etmek durumunda olacaktır. Konu üzerinde yapılacak tüm araştırmalar ise tasarımcının izleyeceği yolda öngörüyü arttırıcı nitelikte olacaktır. 3 boyutlu yazıcıların çıktısı olarak moda ve tekstil tasarım alanında yapılmış heykelsi giysi formaları, ayakkabı, çanta vb. ürünlerin örnekleri fazlaca görülmektedir. Ancak giyimde kullanılabilen filamentler açısından gerilme mukavemetinin az olması henüz yakın zamanda aşılmış bir özelliktir. Bunun yanında renklendirme, tuşe, nefes alma, gözeneksiz yapılarda gerilme mukavemetinin azlığı gibi sınırlılıkları bulunmaktadır. Prototip çıktıların sınırlılıklarını aşacak, tekstil, moda ve sanatsal çerçevelerde kullanım alanını arttıracak ve yeni öneriler ortaya koyabilecek araştırmaların önemi göz ardı edilemez. Bu araştırma tek başına prototip çıktısını değil, 3B baskının tekstil yüzeyleri ve baskıları ile ilişkisini ele alarak yapılan deneysel çalışmaların sonuçlarını irdelemektedir. Böylece çalışma ile tekstil alanında birbirinin alternatifi olabilecek yöntemler ve bu tekniklerin senteziyle oluşabilecek yeni yüzey tasarımlarının ortaya konması hedeflenerek yön gösterici olması amaçlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Endüstri, Endüstri 4.0, Moda, Tasarım, Tekstil, 3D, 21. yy