Veli Ertan'ın eğitim ve din eğitim-öğretim görüşleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATMA ÖZDEMİR

Danışman: Şeref Göküş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı Veli Ertan (1912-1991)'ın hayatı, eserleri, eğitim ve din eğitim-öğretimi konusundaki görüşlerinin incelenmesidir. Hem eğitimci hem de yazar kimliği ile öne çıkan Ertan, Türk düşünce dünyasının da önemli isimlerinden birisidir. Bu tür isimlerin hayatı, eserleri ve görüşlerinin araştırılıp yazılması hem kültürel devamlılığın sağlanması bakımından hem de akademik olarak sağlayacağı fayda açısından önem arz etmektedir. Pedagoji bölümünü bitiren ve bu alanda çalışmaları da olan Ertan aynı zamanda öğretmenlik yaparak pratik olarak öğrendiklerini uygulama fırsatını yakalamıştır. Din eğitimine dair görüşleri bu açıdan da önemlidir. 1962'de açılan Konya Yüksek İslâm Enstitüsü müdürlüğüne tayin edilen Veli Ertan bu enstitünün kuruluş ve gelişmesine önemli katkılarda bulunmuş; çeşitli teşebbüsleriyle kurumun öğretim kadrosunun gelişmesine, öğrencilerin bilgi ve kültür düzeyinin yükselmesine ortam hazırlamıştır. Veli Ertan'ın hayatı ve din eğitim-öğretim görüşlerine yönelik bilgi ve belge toplayabilmek adına öncelikle Ertan'ın doğduğu köy olan Sadıklar köyüne gidilmiş ve yaşadığı yerler ziyaret edilmiştir. Bununla birlikte "Antalya İli Akseki İlçesi Sadıklar Köyü" kitabının yazarı ve Veli Ertan'ı da yakından tanıyan Ahmet Ali Uçar ile tanışılıp görüşülmüş ve kütüphanesindeki ilgili eserlerden istifade edilmiştir. Ankara Milli Kütüphanede, müdürlük görevini yürüttüğü Ankara İmam-Hatip Lisesinde ve Sivas İl Milli Eğitim Müdürlüğünde de Ertan ve eserleri için araştırma yapılmıştır. Yürütülen incelemeler sonucunda Veli Ertan'ın gerek yerel gerekse de uluslararası literatürü eğitim bilimleri bakımından çok iyi analiz ettiği gözlemlenmiştir. Nitekim Ertan'ın eserlerinde ayetlere, hadislere ve Hz. Ali'nin özlü sözlerine rastlanıldığı gibi birçok eğitimci, felsefeci ve sosyologların düşüncelerinin analizine rastlanmıştır. Bu durum Ertan'ın kendi alanında oldukça etraflı bir okuma yaptığını göstermektedir. Din eğitimi konusunda öncelikle içinde bulunduğu toplumun sosyolojik yapısını çok iyi inceleyen Ertan hem ailenin hem de dinin Türk toplumu için önemi üzerine durmaktadır. Din eğitimini sadece resmi olarak okullar üzerinden değil aile üzerinden de değerlendiren Ertan'a göre; çocuklar için din eğitimi küçük yaşlarda sevdirerek alıştıra alıştıra başlamalıdır. Bununla birlikte eğitimin etkili olabilmesi için aile ve öğretmenlerin iş birliğini son derece önemseyen Ertan, özellikle öğretmenlerin iyi birer örnek olması gerektiğini vurgulamaktadır. Çünkü Ertan'a göre din eğitimi demek sadece ibadetlerin tanıtımı ve öğretilmesi demek değil aynı zamanda ahlaki ve milli değerlerin de öğrencilere aktarılması anlamına gelmektedir. Anahtar Kelimeler: Örgün Din Eğitimi, Yaygın Din Eğitimi, Veli Ertan, Aile, Öğretmen.