Orta Çağ Akdeniz'inde Çepni iskânı (Batı Toroslardaki Çetmi örneği)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Akdeniz Üniversitesi, Akdeniz Uygarlıkları Araştırma Enstitüsü, Akdeniz Ortaçağ Araştırmaları, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖNDER ZEYBEK
Danışman: Ekin Kaynak Iltar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Orta Çağ'da Akdeniz'de gerçekleşen hadiseler dünyanın bugünkü demografik yapısının oluşmasında ağırlıklı bir etkiye sahiptir. Şüphesiz Orta Çağ'da Anadolu'ya akın eden ve artık geri dönmemek üzere Akdeniz havzasını kendilerine yurt tutan Türklerin bu yenidünya demografisinin oluşmasında etkisi büyüktür. Türk kavimleri arasında büyük devletler kurmuş ve Türk adına daima gururla taşımış olan Oğuzlar, bu göç hareketinin ve Akdeniz fethinin temelini teşkil eden Türk kavmidir. 24 boydan müteşekkil olan Oğuzların, devlet sistemi içerisinde bu boyları yeteneklerine göre tasnif ettiği ve karşılaşılan durumlarda bu boylardan istifade edildiği bilinmektedir. Tezimizin esasını teşkil eden Oğuz boylarından biri olan Çepnilerdir. Akdeniz'in demografik yapısını kökten değiştirecek olan ve Orta Çağ'ın sonuna dek devam eden Türk göçleri, birçok savaş ve fetih ile mümkün olmuştur. Anadolu'ya akın akın göç eden Oğuzların savaşçı namıyla tanınan Çepnilerden arınmış olması düşünülemez. Çepni boyunun Orta Çağ Anadolu'sunda hemen her bölgeye iskân edildikleri bilinmektedir. Orta Çağ'da özellikle Karadeniz Bölgesi'nin Türkler tarafından fethinde son derece önemli görevler üstlenmiş olan Çepniler üzerine yapılan araştırmaların genellikle bu bölge üzerine yoğunlaştığı görülmektedir. Ancak Çepniler Anadolu'nun her yöresinde farklı dönemlerde iskân edilmiş olmak üzere yerleşmişlerdir. Bu yörelerin Türkleşmesinde etkili olan bu Oğuz boyunun araştırılması Akdeniz ve Türkiye tarihi açısından son derece önemlidir. Araştırmamız Çepnilerin Çetmi adıyla bilinen bir grubunun Akdeniz Orta Çağ'ında Anadolu'daki iskânları üzerine olacaktır. Batı Toroslarda var olan Çetmi köyünün tarihçesi, Çepni isminin neden Çetmi olarak kullanıldığı, Torosların zirvesinde yer alan bu köyün bölgeye iskân sebepleri, yakın çevrede başka Çetmi köylerinin varlığı ve şu an bu köyde yaşayan halkın anlatılagelen bilgilerine yer verilecektir.